Ο Αστερίξ Στη Γαλλική Επανάσταση

Ο Αστερίξ δε χρειάζεται συστάσεις. Ούτε και η Γαλλική Επανάσταση. Είναι δύο πασίγνωστοι θρύλοι της Γαλλίας, χωρίς όμως καμία σχέση μεταξύ τους. Καμία; Όχι! Γιατί το Μάϊο του 1789 σημειώθηκε ένα ελάχιστα γνωστό επεισόδιο που συνδέει κατά κάποιον τρόπο τη «μεγάλη των Γάλλων επανάσταση» με τη συμπαθητική, κοντόσωμη φιγούρα των Goscinny & Uderzo.

Συνέβη κατά τη Σύγκληση των Γενικών Τάξεων, όταν η διαμάχη αριστοκρατών – αστών λυσσομανούσε και έγερνε σταδιακά υπέρ των πρώτων. Τότε ήταν που οι δικηγόροι της Σύγκλησης, βλέποντας να χάνουν το παιχνίδι, αποφάσισαν να επιτεθούν για πρώτη φορά στους αριστοκράτες με φυλετικό τρόπο. Συγκεκριμένα, ο πολύς Sieyes ισχυρίστηκε ότι αυτοί οι τελευταίοι υπήρξαν απόγονοι των Φράγκων και σφετερίστηκαν τα δίκαια του έθνους κατά το Μεσαίωνα. Η Τρίτη Τάξη, κατά Sieyes, σχηματίστηκε από τους απογόνους των αρχαίων Γαλατο-Ρωμαϊκών φυλών και δεν κατακτήθηκε ποτέ πραγματικά από τους Φράγκους εισβολείς αλλά παρέμεινε άθικτη ανά τους αιώνες• η αριστοκρατία (δηλαδή οι απόγονοι των Φράγκων), αποτελούσε διαρκώς ένα ξένο σώμα στο γαλλικό έθνος.

Το ζήτημα αυτό με τη φυλετική προέλευση της αριστοκρατίας δεν ήταν εφεύρεση του Sieyes. Είχε παρελθόν τριών αιώνων, υποστηρίχτηκε έντονα από τον Montesquieu και αποτελούσε αντικείμενο διαμάχης. Το status των αριστοκρατών στο ancien regime στηριζόταν σε μία τέτοια σύλληψη: έφεραν ξίφος, ντύνονταν διαφορετικά (τα ρούχα εκείνη την εποχή έπαιζαν πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ ό,τι σήμερα), και θεωρούσαν ότι είναι φυλετικά ανώτεροι από τους δυσγενείς. Υποστήριζαν ότι κατάγονταν από τους Φράγκους, οι οποίοι υποδούλωσαν τις «νοθογενείς» Γαλατο-Ρωμαϊκές φυλές, ενώ οι αντίπαλοί τους έλεγαν ότι η εγκατάσταση των Φράγκων υπήρξε σχετικά ειρηνική, παρέτεινε μάλιστα περισσότερο τη ρωμαϊκή κυριαρχία (δηλαδή είχε ακόμα και αρνητικό αποτέλεσμα), και από το κράμα των διαφυλετικών γάμων προέκυψε η Γαλλία της εποχής. Ο Lefebvre, ο σπουδαιότερος μελετητής της Γαλλικής Επανάστασης, χαρακτηρίζει όλη αυτή τη φιλολογία «μία εν μέρει μυθική ιστορία», όμως τότε, στην ένταση της αντιπαράθεσης μέσα κι έξω από το κτίριο της Σύγκλησης, μία διαμάχη γοήτρου προσέλαβε πολιτικό χαρακτήρα και χρησιμοποιήθηκε για να τονίσει τα αιτήματα ενός κόμματος. Ξαφνικά η μπουρζουαζία δε ζητούσε απλώς να αποκτήσει πρόσβαση στην εξουσία και να καταργηθούν τα προνόμια των αριστοκρατών, όχι. Απαιτούσε αυτό που κληρονομικά κατείχε από τα μεσαιωνικά χρόνια και της το σφετερίστηκαν κάποιοι αλλόφυλοι άρπαγες.

Οι εξελίξεις ευνόησαν τους «απογόνους των Γαλατο-Ρωμαίων»: οι αβράκωτοι ξεχύθηκαν στους δρόμους και άλωσαν τη Βαστίλη, ενώ ο Μεγάλος Φόβος στην ύπαιθρο έγειρε καθοριστικά την πλάστιγγα υπέρ των δικηγόρων της Εθνοσυνέλευσης. Η απόπειρα της αναγωγής μιας πολιτικής διαμάχης σε αρχαίες φυλές έλαβε τέλος, μπαίνει όμως κανείς στον πειρασμό να σκεφτεί τι θα είχε συμβεί αν ο βασιλιάς διέθετε στοιχειώδη διορατικότητα και π.χ. κινητοποιούσε εγκαίρως τα στρατεύματα. Η εξέγερση του παριζιάνικου λαού θα είχε αποκρουστεί μεν, όμως πολύ πιθανό να σιγόβραζε και να εντεινόταν στο μέλλον αυτή η διαμάχη. Πάνω εκεί δε θα μπορούσε να αναπτυχθεί μία παράδοση για τους ανυπότακτους Γαλάτες που δεν κατακτήθηκαν ποτέ, αλλά απέκρουσαν τους εισβολείς έστω και σε μικρές, τοπικές εστίες αντίστασης;



Ένα ακόμα κερασάκι στην τούρτα: αν κάποιος έχει πρόσβαση σε ορισμένα παλιά φύλλα της Αυριανής, τότε που η εφημερίδα γκρέμιζε τον καραμανλισμό, όχι όπως σήμερα που γκρεμίζει τον παπανδρεϊσμό, μπορεί να εντοπίσει ορισμένα θρυλικά άρθρα της εποχής για τη Δεξιά, που πάντα έπινε το αίμα του φτωχού κοσμάκη και συνιστούσε μία μακρά αλυσίδα από τον Καραμανλή, τη χούντα, την ΕΡΕ, τον Παπάγο, τους δοσίλογους της κατοχής, τον στρατηγό Κονδύλη, τον βασιλιά Γεώργιο Β' κ.λπ., μέχρι πίσω στους αυταρχικούς κοτζαμπάσηδες της τουρκοκρατίας. Να ένα άλλο παράδειγμα για το πώς μία πολιτική διαμάχη ανάγεται σε διαχρονικά ξένα σώματα μέσα στη χώρα.

Μικρό διάλειμμα για διαφημίσεις και σύντομα επανερχόμαστε με πιο πολλή και πιο καλή Γαλλική Επανάσταση. Stay tuned!

4 σχόλια:

  1. Jason Taverner13/3/09

    Έχω χαλαρώσει... μας απομένει ο Λούκυ
    Λουκ και η αμερικανική επανάσταση, η
    σχέση Αστερίξ Λούκυ Λούκ και γαλλικής επανάστασης καθώς και οι
    ερωτήσεις, ποιά η βαθύτερη σχέση Λούκυ Λουκ, Αστερίξ? Είναι μήπως η
    αόρατη σχέση που συνδέει τον Ρουσσώ με τον Ντικ καθώς και της αμερικανικής με την γαλλική επανάσταση? Και κάτι πιο συγκλονιστικό και συνάμα αποκαλυπτικό υπήρξε ο Ντικ ανδρεικός μετά θάνατον, μας μιλούσε μέσα από την αυριανή όπως ο Ούμπικ αλλά με υποσυνείδητα μηνύματα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Jason Taverner13/3/09

    Και κάτι που δεν τολμώ να το σκεφτώ
    είναι ο Γιώργος και ο Τσίπρας μετεμψυχώσεις αλά Τίμοθυ Άρτσερ του
    Ντίκ αλλά και του Ανδρέα ταυτοχρόνως?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανδρεϊκός μετά θάνατον ο Ντικ; Αυτό δεν το 'χα σκεφτεί... Τώρα που το λες όμως βγάζει νόημα και εξηγεί πολλά.
    Θα το ψάξω και θα επανέλθω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. σε παρακολουθώ! (με γκαμπαρντίνα και καβουράκι)

    εξετάσεις πότε δίνουμε; προφορικά ή γραπτά; άμα είναι για Αστερίξ και Λουκιλούκ πάντως θα περάσω με τα τσαρούχια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Αδερφέ, δεν ξέρω τούτο το φεγγάρι
Στης καρδιάς της άδειας τη φυρονεριά
Πούθε τάχει φέρει, πούθε τάχει πάρει
Φωτεινά στην άμμο, χνάρια σαν κεριά.

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.