Σε παγκόσμια αποκλειστικότητα, το blog παρουσιάζει το τραγούδι που ο Γιάννης Παπαϊωάννου έγραψε ειδικά για την Κική Δημουλά. Πρόκειται για ένα χαμένο αριστούργημα της λαϊκής μας τέχνης, που οι περιστάσεις και τα συμφέροντα κατάφεραν να το κρατήσουν στην αφάνεια όλα τα προηγούμενα χρόνια. Τίποτα όμως δεν μπορεί να ξεφύγει από την ερευνητική ομάδα του blog. Το καταθέτουμε σήμερα και φυσικά το αφιερώνουμε στην ακαδημαϊκό Κική:
Άσε με στη βαθιά σκοτούρα
Και μην αρχίζεις την κουλτούρα
Θα αλληλοαναιρεθούμε
Σβήσε το φως να κοιμηθούμε.
Μου 'χεις ζαλίσει το κεφάλι
Μ' αυτήν την ποίησή σου πάλι
Ας μην περιχαρακωθούμε
Σβήσε το φως να κοιμηθούμε.
Θα σου χαρίσω ό,τι θέλεις
Μα, να χαρείς, μην απαγγέλεις
Δε λέει, θα ενθυλακωθούμε
Σβήσε το φως να κοιμηθούμε.
Η Μητέρα Όλων Των Ποιημάτων
Τον έλεγαν Κωνσταντίνο Χατζόπουλο και ήταν πληκτικός. Έγραφε όλο ποιήματα για βοσκοπούλες, ραχούλες, πράσινες λαγκαδιές, χοροπηδηχτά αρνάκια και δε συμμαζεύεται. Κι όμως, αυτός ο ποιητής της βαρεμάρας, αυτή η τυραννία της μετριότητας, αυτή η άνοδος της ασημαντότητας, κατάφερε να γράψει το ωραιότερο ελληνικό ποίημα όλων των εποχών. Πραγματικά, πρόκειται για τη Μητέρα Όλων Των Ποιημάτων:
Άσ' τη βάρκα στο κύμα όπου θέλει να τρέχει,
Ας ορίζει τ' αγέρι, τιμόνι-πανί,
Τα φτερά άπλωσε πλέρια, άκρη ο κόσμος δεν έχει,
Είναι πιο όμορφοι οι άγνωστοι πάντα γιαλοί,
Η ζωή μια δροσιά είναι, ένα κύμα, ας το φέρει
Όπου θέλει τ' αγέρι, όπου ξέρει τ' αγέρι.
Ας αλλάζουν λιβάδια με βράχους και δάση,
Γύρω ας φεύγουν πού πύργοι, πού καλύβας καπνός,
Είτ' ειδύλλιο γελούμενο απλώνετ' η πλάση,
Είτ' αντάρες και μπόρες κρεμά ο ουρανός,
Μη θαρρείς το πανί σου πως μπορείς να βαστάξεις,
Όπου θέλει το κύμα μαζί του θ' αράξεις.
Τι γυρεύεις, τι θέλεις μη κι εσύ το γνωρίζεις;
Έχεις πιάσει ποτέ σου το τι κυνηγάς;
Μη όπου σπέρνεις καλό, το κακό δε θερίζεις;
Δε σκοντάφτεις σε ρώτημα σ' ό,τι ρωτάς;
Ό,τι σ' έχει μαγέψει κι ό,τι σου 'χει γελάσει,
Το 'χεις μόνος κερδίσει; Μοναχός ετοιμάσει;
'Ασε τότε το κύμα όπου θέλει να σπάζει,
Άσ' τις ζάλες να σέρνουν τυφλά τη καρδιά
Κι αν τριγύρω βογγά κι αν ψηλά συννεφιάζει,
Κάπου ο ήλιος σε κάποιο γιαλό θα γελά
Κι αν πικρό τη ψυχή σου το δάκρυ τη ραίνει
Πάντα κάπου κρυφή μια χαρά την προσμένει.
Άσ' τη βάρκα στο κύμα όπου θέλει να τρέχει,
Ας ορίζει τ' αγέρι, τιμόνι-πανί,
Τα φτερά άπλωσε πλέρια, άκρη ο κόσμος δεν έχει,
Είναι πιο όμορφοι οι άγνωστοι πάντα γιαλοί,
Η ζωή μια δροσιά είναι, ένα κύμα, ας το φέρει
Όπου θέλει τ' αγέρι, όπου ξέρει τ' αγέρι.
Ας αλλάζουν λιβάδια με βράχους και δάση,
Γύρω ας φεύγουν πού πύργοι, πού καλύβας καπνός,
Είτ' ειδύλλιο γελούμενο απλώνετ' η πλάση,
Είτ' αντάρες και μπόρες κρεμά ο ουρανός,
Μη θαρρείς το πανί σου πως μπορείς να βαστάξεις,
Όπου θέλει το κύμα μαζί του θ' αράξεις.
Τι γυρεύεις, τι θέλεις μη κι εσύ το γνωρίζεις;
Έχεις πιάσει ποτέ σου το τι κυνηγάς;
Μη όπου σπέρνεις καλό, το κακό δε θερίζεις;
Δε σκοντάφτεις σε ρώτημα σ' ό,τι ρωτάς;
Ό,τι σ' έχει μαγέψει κι ό,τι σου 'χει γελάσει,
Το 'χεις μόνος κερδίσει; Μοναχός ετοιμάσει;
'Ασε τότε το κύμα όπου θέλει να σπάζει,
Άσ' τις ζάλες να σέρνουν τυφλά τη καρδιά
Κι αν τριγύρω βογγά κι αν ψηλά συννεφιάζει,
Κάπου ο ήλιος σε κάποιο γιαλό θα γελά
Κι αν πικρό τη ψυχή σου το δάκρυ τη ραίνει
Πάντα κάπου κρυφή μια χαρά την προσμένει.
Κι Εσύ, Λαέ Βασανισμένε...
17/5/2015: Απαράδεκτο κείμενο, το ξαναδιαβάζω και ντρέπομαι. Πολύ λάθος ήταν η ανάγνωσή μου τότε για τους ανθρώπους των βουνών, πάρα πολύ λάθος... Σήμερα θα το ξανάγραφα διαφορετικά.
... μην ξεχνάς τη Βιρμανία (ή Μιανμάρ ή Μπούρμα).
... μην ξεχνάς τη Βιρμανία (ή Μιανμάρ ή Μπούρμα).
Υπάρχει μια τρύπα στον παγκόσμιο χάρτη, έκτασης περίπου 680.000 τετρ. χιλιομέτρων. Είναι προικισμένη με εύφορο έδαφος (κάποτε γνωστή ως “ο ορυζώνας της Ασίας”) και με άφθονους φυσικούς πόρους (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ορυκτά, πολύτιμους λίθους, υψηλής ποιότητας ξυλεία, βουνά και δάση μοναδικής φυσικής ομορφιάς), μιλάμε πραγματικά για μια από τις πιο πλούσιες χώρες της Ασίας – κι όμως η πλειονότητα του πληθυσμού παλεύει να τα βγάλει πέρα με ένα δολάριο την ημέρα ή και λιγότερα. Το 1987 είχε συμπεριληφθεί από τον ΟΗΕ στη θλιβερή λίστα των 10 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών του πλανήτη, αν και σήμερα έχει βελτιωθεί το στάτους της: θεωρείται απλώς μία από τις 10 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες της Ασίας. Πώς να μην είναι, τη στιγμή που η κυβέρνηση διαθέτει το 50% με 60% των κρατικών δαπανών για το στρατό; Ενώ για την εκπαίδευση και την υγεία διαθέτει ποσοστά που μοιάζουν με τα εκλογικά αποτελέσματα των Οικολόγων του Βεργή (όχι του Τρεμόπουλου); Ζούνε άνθρωποι σ' αυτήν την τρύπα, οι οποίοι δεν είναι ούτε καλύτεροι ούτε χειρότεροι από σένα κι από μένα• είναι απλώς άτυχοι, τους έλαχε να γεννηθούν στη Βιρμανία.
Τρύπα στη γεωγραφία, Βιρμανία μπλουζ
Στην τρύπα αυτή υπάρχουν ελάχιστες πρεσβείες δυτικών χωρών. Πρώην βρετανική αποικία που ανεξαρτητοποιήθηκε το 1948, η χώρα κλείστηκε στον εαυτό της από το 1962 και μετά, λόγω των ξενοφοβικών πολιτικών απομονωτισμού που ακολούθησαν οι στρατιωτικές κυβερνήσεις της. Όλος ο κόσμος συγκλονίστηκε το 2008 με το πέρασμα του κυκλώνα Ναργκίς από τη χώρα, αλλά και με την εγκληματική απροθυμία της κυβέρνησης να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας• ακόμα και σήμερα, κανείς δεν ξέρει πόσα από τα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα των ημερών εκείνων θα επιβίωναν, αρκεί να είχαν έγκαιρα διάσωση, τροφή και περίθαλψη. Η βιρμανική κυβέρνηση όμως δίσταζε να δεχθεί ξένους παρατηρητές, γιατί θα μπορούσαν να καταγράψουν την κάπως διασταλτική ερμηνεία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.
Των ποιων;
Η φράση αποτελεί ανέκδοτο. Απώλεσε κάθε ελπίδα για μια αξιοπρεπή ζωή, εσύ που έτυχε να γεννηθείς στη Βιρμανία. Στην παιδική σου ηλικία, για παράδειγμα, είναι πιθανό να απαχθείς προκειμένου να γίνεις, με το ζόρι, ένας από τους 400.000 στρατιώτες της χώρας – εκτός φυσικά αν οδηγηθείς σε κάποιο από τα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας για παιδιά, που έχει χτίσει η κυβέρνηση.
Των ποιων;
Η φράση αποτελεί ανέκδοτο. Απώλεσε κάθε ελπίδα για μια αξιοπρεπή ζωή, εσύ που έτυχε να γεννηθείς στη Βιρμανία. Στην παιδική σου ηλικία, για παράδειγμα, είναι πιθανό να απαχθείς προκειμένου να γίνεις, με το ζόρι, ένας από τους 400.000 στρατιώτες της χώρας – εκτός φυσικά αν οδηγηθείς σε κάποιο από τα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας για παιδιά, που έχει χτίσει η κυβέρνηση.
Ακόμα όμως κι αν καταφέρεις να ενηλικιωθείς κανονικά, πάλι κινδυνεύεις να βρεθείς σε κάποιο τέτοιο στρατόπεδο – η κυβέρνηση έχει φροντίσει για όλους τους πολίτες της, άντρες και γυναίκες, νέους και ηλικιωμένους. Και στα χαριτωμένα αυτά στρατόπεδα, η ανυπακοή τιμωρείται πάντα, συχνά με μια ποικιλία βασανιστηρίων που κάνουν την εκτέλεση να φαντάζει ελκυστική.
Αν θελήσεις να πεις τον πόνο σου, θα το βρεις λιγουλάκι δύσκολο: η οποιαδήποτε κριτική στο καθεστώς είναι αυστηρά απαγορευμένη, ενώ οτιδήποτε τυπώνεται και κυκλοφορεί, περνάει πρώτα από τη λογοκρισία της κυβέρνησης. Αν είσαι ένας από τους ελάχιστους βιρμανούς με πρόσβαση στο internet, θα ανακαλύψεις ότι είναι αδύνατον να επισκευτείς συγκεκριμένα websites, καλύτερα όμως να μην ανακατεύεσαι με τέτοια πράγματα: μπορεί να θεωρηθείς παράνομος, απλώς και μόνο με το να έχεις στην κατοχή σου Η/Υ. Ακόμα και τηλέφωνο. Ακόμα και φαξ. Ακόμα και ραδιόφωνο. Οι Αρχές φροντίζουν να εισβάλουν τακτικά σε σπίτια υπόπτων για να εντοπίσουν τέτοιες ανατρεπτικές συσκευές.
Τίποτα απ' αυτά όμως δε συγκρίνεται με την ατυχία να γεννηθείς εθνική μειονότητα μέσα στη Βιρμανία, μουσουλμάνος ή χριστιανός ή Καρέν ή σε κάποια από τις περίπου 20 μη βιρμανικές φυλές της χώρας. Οι τακτικές εκφοβισμού και γενοκτονίας που χρησιμοποιεί ο στρατός απέναντι σ' αυτές τις μειονότητες πληρούν τον ορισμό του “ειδεχθούς”.
Αν δε σε σκοτώσει ο κυκλώνας Ναργκίς, θα σε αποτελειώσει η κυβέρνηση
Η Συμμορία
Οι λέξεις δε βοηθούν. Ο όρος “στρατιωτικό καθεστώς” είναι αρκετά ήπιος, ο όρος “χούντα” έχει αποδυναμωθεί από τη συχνή χρήση του. Πολύ πιο ακριβής περιγραφή της βιρμανικής κυβέρνησης θα ήταν: “ληστρική συμμορία ημιπαρανοϊκών σφετεριστών, υπόλογων για κάθε έγκλημα κατά της ζωής και της προσωπικότητας”. Περί αυτού πρόκειται.
Οι λέξεις δε βοηθούν. Ο όρος “στρατιωτικό καθεστώς” είναι αρκετά ήπιος, ο όρος “χούντα” έχει αποδυναμωθεί από τη συχνή χρήση του. Πολύ πιο ακριβής περιγραφή της βιρμανικής κυβέρνησης θα ήταν: “ληστρική συμμορία ημιπαρανοϊκών σφετεριστών, υπόλογων για κάθε έγκλημα κατά της ζωής και της προσωπικότητας”. Περί αυτού πρόκειται.
Μιλάμε για ένα καθεστώς που διατηρεί δεσμούς με επιχειρηματίες ανακατεμένους στο διεθνές εμπόριο όπλων, ναρκωτικών και στο ξέπλυμα χρήματος. Το ίδιο το καθεστώς είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός οπίου στον πλανήτη. Το ότι πρόκειται περί απροκάλυπτης συμμορίας κι όχι περί εθνικής κυβέρνησης, έστω και σκληρής, φάνηκε το 1990. Τότε έγιναν οι πρώτες εκλογές στη χώρα και η αντιχουντική Εθνική Ένωση για τη Δημοκρατία σάρωσε. Ηγέτιδα της Ένωσης ήταν η Aung San Suu Kyi (περιέργως προφέρεται Αν Σαν Σου Τσι), μια χαρισματική γυναίκα που άφησε την οικογένεια και την εργασία της στην Αγγλία, και γύρισε πίσω στην πατρίδα της για να ηγηθεί του δημοκρατικού κινήματος. Κανονικά, την επομένη των εκλογών θα έπρεπε να γινόταν πρωθυπουργός, όμως η συμμορία αρνήθηκε να παραχωρήσει την εξουσία. Τόσο απλά. Χωρίς καμία πρόφαση, καμία αιτιολόγηση, έστω και για τα μάτια του κόσμου. Η ίδια η Σου Τσι, που εξελίχθηκε σε συμβολική μορφή για το δημοκρατικό κίνημα του βιρμανικού λαού, παραμένει υπό κατ' οίκον περιορισμό επί 14 από τα 20 τελευταία χρόνια.
Η συμμορία (ο κύριος στα αριστερά, ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ, είναι ο μόνος σ' αυτήν τη φωτογραφία που δε θα καίγεται αιωνίως στην Κόλαση)
Το μεγάλο στοίχημα όμως για τον βιρμανικό λαό χάθηκε τον Σεπτέμβρη του 2007. Τότε εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου βγήκαν στους δρόμους κάθε μεγάλης πόλης, με πρωτοπόρους τους βουδιστές μοναχούς, και διαδήλωσαν ζητώντας δημοκρατία. Όλη η χώρα ξεσηκώθηκε. Η κυβερνητική συμμορία βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο, αφού οι διαδηλώσεις ήταν τόσο μαζικές και αποφασιστικές, ώστε μόνο πνίγοντάς τις στο αίμα θα μπορούσε να τις καταπνίξει.
Κι αυτό ακριβώς έκανε. Με τον πιο ωμό και ανάλγητο τρόπο.
Το 2007 ήταν η χρονιά που η παγκόσμια κοινότητα ανακάλυψε με τραγικό τρόπο τη Βιρμανία. Οι φωτογραφίες, οι μαρτυρίες και τα βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν τόσο αποκρουστικά, που σοκαρίστηκε όλος ο πλανήτης. Δε θέλω να κουράσω με περισσότερες λεπτομέρειες, εξάλλου μπορείς εύκολα να τις βρεις στα links του τέλους, ίσως όμως η αιματηρή θυσία του βιρμανικού λαού να μην πήγε εντελώς χαμένη. Η ενημέρωση και οι διεθνείς πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν για τα εγκλήματα της βιρμανικής χούντας, δημιούργησαν μια σταθερή πίεση την οποία η συμμορία δεν μπορεί πλέον να παραβλέψει τόσο εύκολα. Ας είναι κι αυτή η ανάρτηση ένα ακόμα μικρό λιθαράκι στο οικοδόμημα που μια μέρα θα πέσει και θα τσακίσει τα κεφάλια των συμμοριτών. Αμήν.
Κι αυτό ακριβώς έκανε. Με τον πιο ωμό και ανάλγητο τρόπο.
Το 2007 ήταν η χρονιά που η παγκόσμια κοινότητα ανακάλυψε με τραγικό τρόπο τη Βιρμανία. Οι φωτογραφίες, οι μαρτυρίες και τα βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν τόσο αποκρουστικά, που σοκαρίστηκε όλος ο πλανήτης. Δε θέλω να κουράσω με περισσότερες λεπτομέρειες, εξάλλου μπορείς εύκολα να τις βρεις στα links του τέλους, ίσως όμως η αιματηρή θυσία του βιρμανικού λαού να μην πήγε εντελώς χαμένη. Η ενημέρωση και οι διεθνείς πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν για τα εγκλήματα της βιρμανικής χούντας, δημιούργησαν μια σταθερή πίεση την οποία η συμμορία δεν μπορεί πλέον να παραβλέψει τόσο εύκολα. Ας είναι κι αυτή η ανάρτηση ένα ακόμα μικρό λιθαράκι στο οικοδόμημα που μια μέρα θα πέσει και θα τσακίσει τα κεφάλια των συμμοριτών. Αμήν.
Κάποιοι μοναχοί κάνουν παρασκηνιακές μπίζνες με το ελληνικό Δημόσιο, κάποιοι άλλοι μοναχοί ρισκάρουν τη ζωή τους διαδηλώνοντας για ελευθερία και δημοκρατία 
Ήρωας 
Φωτογραφία βραβευμένη με Pulitzer: ο ιάπωνας φωτορεπόρτερ Kenji Nagai πέφτει τραυματισμένος. Λίγο αργότερα, ο στρατιώτης θα τον δολοφονήσει εν ψυχρώ Η Αποικία
Ποιος είναι όμως ο βασικός υπαίτιος γι' αυτό το απάνθρωπο καθεστώς; Ποιος στηρίζει τη συμμορία των εγκληματιών; Ποιος τη χρειάζεται και τη βοηθάει; Η απάντηση είναι εύκολη, απλώς ψάξε να βρεις ποια ήταν η μόνη χώρα (μαζί με Ρωσία και Ινδία) που θεώρησε το μακελειό του 2007 ως “εσωτερική υπόθεση της Βιρμανίας” και αρνήθηκε να καταδικάσει τη συμμορία. Ακριβώς: η κομμουνιστική πλην όμως καπιταλιστική Κίνα, που διάφορα μπορεί να είναι αλλά πάντως δημοκρατία ΔΕΝ είναι, αποτελεί τον βασικό οικονομικό και εμπορικό εταίρο της συμμορίας, καθώς και τον κύριο προμηθευτή στρατιωτικού υλικού. Ο καλύτερος φίλος του χειρότερου καθεστώτος.
Το φυσικό αέριο που παράγεται στη Βιρμανία απορροφάται, κατά το μεγαλύτερο μέρος του, από την Κίνα και συγκεκριμένα από την PetroChina, μια εταιρεία με αμαρτωλό παρελθόν, καθότι συνεργάστηκε και με την κυβέρνηση του Σουδάν κατά τη γενοκτονία του Νταρφούρ. Η Κίνα απορροφά επίσης και το μεγαλύτερο μέρος της βιρμανικής πετρελαϊκής παραγωγής. Κατασκευάζει δρόμους και αγωγούς μέσα στο έδαφος της Βιρμανίας και λιμάνια στα παράλιά της, για να έχει πρόσβαση στα περίπου 2.000 μίλια ακτογραμμής της για το πετρέλαιο που εισάγει από τον Περσικό Κόλπο. Με τη σύμπραξη της συμμορίας, ληστεύει επίσης και τη θαλάσσια παραγωγή της Βιρμανίας, τα ορυκτά, τους πολύτιμους λίθους και τα τροπικά της δάση.
Δραστηριοποιούνται και πολλές δυτικές εταιρείες στο βιρμανικό έδαφος, η χώρα είναι ιδιαίτερα πλούσια. Στα links του τέλους μπορείς να βρεις τη σχετική βρώμικη λίστα, καθώς και να διαβάσεις π.χ. για τα κατορθώματα της Total (αγοράστηκε κατόπιν από τη Chevron). Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά: τόσο σε επίπεδο κυβερνήσεων όσο και σε επίπεδο απλού κόσμου, η Δύση καταδίκασε τη συμμορία. Λιγότερο ή περισσότερο απρόθυμα, πάντως την καταδίκασε. ΟΗΕ, ΗΠΑ, ΕΕ, Καναδάς και Αυστραλία έλαβαν τουλάχιστον ορισμένα μέτρα κατά των εγκληματιών, προσπάθησαν και προσπαθούν ακόμα να τους πιέσουν. Η Κίνα όμως συνεχίζει να τους στηρίζει, τα συμφέροντα της χώρας στη Βιρμανία είναι τεράστια.
Το 2005 δημοσιεύτηκε μια περίεργη είδηση: αστυνομικές μονάδες της Κίνας πέρασαν τα σύνορα των δύο χωρών προκειμένου να επανακτήσουν κάποια οχήματα που διάφοροι κινέζοι αξιωματούχοι έχασαν στον τζόγο, σε ένα χωριό-καζίνο της Βιρμανίας. Η είδηση ακούγεται ακόμα και αστεία, όμως κρύβει πολλά περισσότερα από αυτά που φαίνονται εκ πρώτης όψεως. Όταν η Κίνα αντιμετωπίζει έτσι τη γειτονική Βιρμανία, αυτό δείχνει ότι τη θεωρεί δικό της χωράφι, προτεκτοράτο, αποικία, κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Ο αγώνας του βιρμανικού λαού είναι πολύ άνισος. Δεν έχουν απέναντί τους μόνο την κυβερνητική συμμορία και τον στρατό, αλλά και τα τεράστια συμφέροντα της Κίνας στη χώρα τους.
Live your myth in Burma Οι "Τρομοκράτες" Και Οι Γραφικοί Ορεσίβιοι
Τα Ιμαλάια σβήνουν στη Νοτιοανατολική Ασία και δημιουργούν εκτεταμένες οροσειρές που απλώνονται σε έξι χώρες (Βιρμανία, Λάος, Ταϊλάνδη, Νότια Κίνα, Μαλαισία, Βιετνάμ). Στις ζούγκλες αυτών των βουνών ζουν μερικά εκατομμύρια μικροκτηνοτρόφων, μικροκαλλιεργητών και μικροκυνηγών, που τυπικά ανήκουν σε κάποιο κράτος, στην πράξη όμως οι μόνοι νόμοι που τους δεσμεύουν είναι οι νόμοι της ζούγκλας. Κι αν θα τους φάνε τ' άγρια θηρία, θα τους γράψει και η Ιστορία, πως τους φάγανε τα ζώα κι όχι η μπόρα του αιώνα. Υπάρχουν πολλές φυλές τέτοιων ορεσίβιων, οι Μονγκ έγιναν πρόσφατα γνωστοί από την ταινία του Κλιντ Ίστγουντ, η πιο πολυπληθής όμως πρέπει να είναι οι Καρέν.
Κοντόσωμοι ανιμιστές που κάνουν σκληρή ζωή πάνω στα βουνά, έχουν μάθει εδώ και αιώνες να βρίσκουν τροφή και υλικά στο δάσος, να κάνουν μικρής κλίμακας εμπόριο με τις κοντινές πόλεις, καθώς και να καλλιεργούν το παραδοσιακό πολυφάρμακο της Ασίας, το όπιο. Θα μπορούσαμε ως ένα σημείο να τους παρομοιάσουμε με τους δικούς μας γύφτους, είναι όμως πολύ πιο καθαροί σωματικά κι έχουν πολύ πιο απονήρευτη σκέψη από τους οικείους γύφτους – εκτός αν πρόκειται για τα περίπου 3,5 εκατομμύρια Καρέν της Βιρμανίας, που ο πόλεμος με την κυβερνητική συμμορία τούς έχει πονηρέψει αναγκαστικά.
Ούτως ή άλλως η συμμορία της Βιρμανίας είναι σε πόλεμο με τους πολίτες, στις μειονότητες όμως επιφυλάσσει deluxe πακέτο υπηρεσιών. Εδώ και 60 χρόνια, οι Καρέν (καθώς και οι υπόλοιπες φυλές των βουνών, οι χριστιανοί, οι μουσουλμάνοι κ.α.) έχουν υποφέρει τα πάνδεινα από τον στρατό. Εκτελέσεις, βασανιστήρια, εκτοπίσεις ολόκληρων πληθυσμών, ξεθεμελιώσεις χωριών, καταναγκαστική εργασία, καταναγκαστική στρατολόγηση και άλλα, μέτρα ενταγμένα στο σχέδιο γενοκτονίας της συμμορίας. Δεν τους φάγανε τα ζώα αλλά η μπόρα του αιώνα. Αναγκαστικά κάποιοι από αυτούς εξοπλίστηκαν, συγκρότησαν στρατό και προσπαθούν όσο μπορούν να αμυνθούν με τακτικές ανταρτοπόλεμου, με σαμποτάζ και δολιοφθορές.
Ας πάμε όμως μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο πέρα, στη γειτονική Ταϊλάνδη. Κάπου 400.000 Καρέν ζούνε στα βουνά του ταϊλανδικού Βορρά, η μεταχείριση όμως που είχαν επί δεκαετίες, τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο απλού κόσμου, υπήρξε εντελώς διαφορετική. Δεν βρήκαν απέναντί τους το στρατό ή την αστυνομία. Οι κυβερνήσεις της χώρας τούς άφησαν να κάνουν την παραδοσιακή ζωή τους, αρκεί να μην καλλιεργούνε όπιο και να μην αποψιλώνουν τα δάση (οι φυλές των βουνών κόβουν συνέχεια δέντρα για να δημιουργήσουν χωράφια, να πάρουν δομικά υλικά και καυσόξυλα, κανονική ακρίδα των δασών). Και προκειμένου να τους διευκολύνουν ώστε να αντικαταστήσουν το όπιο με καφέ, λουλούδια και λαχανικά, τους έφτιαξαν βοτανικούς κήπους, τους προσέφεραν θέσεις εργασίας και οργάνωσαν γεωπονικά προγράμματα επιμόρφωσης. Πρόσφατα η κυβέρνηση κατασκεύασε από ένα φωτοβολταϊκό σε κάθε χωριό Καρέν, ώστε να έχουν φως και τα βράδια. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι έφτιαξε σχολεία, νοσοκομεία και δρόμους στις περιοχές τους, προσφέροντας τη δυνατότητα σε όσους Καρέν το επιθυμούν να ενταχθούν στην ταϊλανδική κοινωνία, με πλήρη δικαιώματα ταϊλανδού πολίτη.
Όμως κι ο απλός Ταϊλανδός αντιμετώπισε τους Καρέν με πνεύμα συνεργασίας. Εμπορεύεται μαζί τους, δουλεύει μαζί τους, στέλνει τα παιδιά του εκδρομή με το σχολείο στα χωριά τους, σέβεται τα έθιμα και τις αντιλήψεις τους, τους προστατεύει και τους βοηθάει – ή, στη χειρότερη περίπτωση, τους αφήνει στην ησυχία τους. Πάντως σήμερα υπάρχουν ακόμα και μικτά χωριά Καρέν – Ταϊλανδών, καθώς και μικτοί γάμοι. Τις τελευταίες δεκαετίες και με την άνοδο του τουρισμού, τα χωριά των Καρέν έγιναν ένα ακόμα αξιοθέατο από τα πολλά της χώρας, για όσους τουρίστες θέλουν να πάρουν μια γεύση σχετικά πρωτόγονης ζωής. Καμία σχέση με όπλα και ανταρτοπόλεμο: οι Καρέν της Ταϊλάνδης είναι καλόκαρδοι ορεσίβιοι, ντυμένοι με χαρακτηριστικά πολύχρωμα ρούχα, που κάνουν την παραδοσιακή ζωή τους επάνω στο βουνό και πλέκουν παρδαλά βραχιολάκια για τους τουρίστες.
Καρέν της Βιρμανίας: κάποτε εδώ υπήρχε ένα χωριό με οικογένειες, καλλιέργειες, κότες και γουρούνια, παιδιά, ηλικιωμένους κ.λπ. Και μετά πέρασε ο στρατός 
Καρέν της Ταϊλάνδης: απλοί, καλόκαρδοι άνθρωποι των βουνών
Καρέν της Βιρμανίας: αν δε δολοφονηθείς, θα βασανιστείς και θα υποφέρεις στα χέρια του στρατού. Δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, δεν πρόκειται για κάποιες στρατιωτικές μονάδες εκτός ελέγχου - είναι κανονικό σχέδιο εξόντωσης, οργανωμένο από την ίδια τη συμμορία
Καρέν της Ταϊλάνδης: ατραξιόν για τους τουρίστες
Καρέν της Βιρμανίας: ξύλο, ομαδικοί βιασμοί και βασανιστήρια στις γυναίκες, για να μάθουν τη χαρά της ζωής. Όλα αυτά σχεδόν στην ημερήσια διάταξη
Καρέν της Ταϊλάνδης: φιλήσυχοι μικροαγρότες που μπορούν ακόμα και να ενταχθούν στην ταϊλανδική κοινωνία, όσοι το επιθυμούν
Καρέν της Βιρμανίας: ήρωας
Καρέν της Ταϊλάνδης: κοσμούν τη χώρα με την παρουσία τους
Καρέν της Βιρμανίας: ο στρατός θα σε δολοφονήσει, και θα ακρωτηριάσει το πτώμα σου, και θα το κάνει μπροστά στην οικογένειά σου, και μετά θα περιποιηθεί και την οικογένειά σου
Καρέν της Ταϊλάνδης
Εντάξει, το παραδέχομαι, έκανα πονηριά, έβαλα στο τέλος τα παιδάκια για να σε συγκινήσω. Το μήνυμα όμως που θέλω να περάσω είναι ότι πρόκειται για ανθρώπους, όχι για σκουπίδια. Αν τους προτείνεις χέρι συνεργασίας, θα γίνουν γραφικοί ορεσίβιοι, τουριστική ατραξιόν, φιλήσυχοι μικροαγρότες, ένα ακόμα πετράδι που κοσμεί τη χώρα σου και την πλουτίζει με την παρουσία τους. Αν τους αντιτείνεις το στρατό, θα γίνουν αντάρτες και “τρομοκράτες”. Αυτή όμως είναι η διαφορά της ανθρωπιάς από την κτηνωδία. Της Ταϊλάνδης από τη Βιρμανία.
Σχέδιο Εξόδου Από Την Κρίση
Τώρα που η Ελλάδα εισέρχεται σε μια δύσκολη περίοδο και της επιβάλλονται σκληρά οικονομικά μέτρα, το μπλόγκ προσφέρει φάρμακο για την αγωνία και την ανασφάλεια, σχέδιο εξόδου από την κρίση: μέμνησθω Βιρμανία. Σου κόβουν τον 13ο και τον 14ο; Σου μειώνουν τη σύνταξη; Θυμίσου ότι στη Βιρμανία ένα στα τρία παιδιά υποσιτίζεται και η πλειονότητα του πληθυσμού παλεύει να τα βγάλει πέρα με ένα δολάριο την ημέρα. Δηλώνεις το καρτοκινητό σου και σε σταματά η αστυνομία για έλεγχο επειδή έχεις μακριά μαλλιά; Θυμίσου ότι στη Βιρμανία η αστυνομία εισβάλλει τη νύχτα σπίτι σου και σου προσφέρει δωρέαν κούρεμα και ξύρισμα. Ή σε στέλνει σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας. Ή απλώς σε δολοφονεί. Αναγκάζεσαι να κάνεις δεύτερη και τρίτη δουλειά για να τα βγάλεις πέρα; Στη Βιρμανία αναγκάζεσαι να διασχίσεις τις ζούγκλες των βουνών για να διαφύγεις στη γειτονική Ταϊλάνδη – και μιλάμε για ζούγκλες, ε; Με τίγρεις, λεοπαρδάλεις και κόμπρες. Με ναρκοθετημένα σύνορα και με στρατιωτικά περίπολα που αν σε δουν, σε πυροβολούν χωρίς δισταγμό.
Κι όμως, θα μπορούσε να είναι μια νορμάλ χώρα. Ο κόσμος εκεί θα μπορούσε να ζει ανθρώπινα, αν δεν υπήρχε η συμμορία των στρατηγών που, με τη στήριξη κυρίως της Κίνας, λυμαίνονται τον πλούτο και καταπιέζουν το λαό της χώρας. Είσαι τυχερός που γεννήθηκες στην Ευρώπη κι όχι σ' αυτήν την τρύπα του χάρτη που ονομάζεται Βιρμανία. Μην την ξεχνάς.
Δες - Διάβασε:
- Οι φυλακές της Βιρμανίας στο Google Map. Κάθε λιμάνι και καημός, κάθε γωνιά και φυλακή.
- Βίντεο παρουσίαση της Σου Τσι από το BBC
- Φωτογραφίες της καθημερινής Βιρμανίας από τα παιδιά του thai.gr
- Η βρώμικη λίστα εταιρειών που στηρίζουν ή νομιμοποιούν το καθεστώς της Βιρμανίας
- Τα κατορθώματα του στρατού στους Καρέν, στους βιρμανούς πολίτες κ.λπ. (Προσοχή: ΠΟΛΥ σκληρές φωτογραφίες)
- Σαν βγεις στον πηγαιμό για τη Βιρμανία, φρόντισε τα χρήματά σου να μην ενισχύσουν τη συμμορία
- Πώς μπορώ να βοηθήσω τον βιρμανικό λαό; Μερικές ιδέες
- Κάνε ζουμ και δες την κατοικία της Σου Τσι, στην οποία είναι κλεισμένη από τη συμμορία επί 14 από τα τελευταία 20 χρόνια (Wikimapia)
- Το website των Free Burma Rangers, οργάνωσης αφιερωμένης στην περίθαλψη και προστασία των θυμάτων της κυβερνητικής συμμορίας (Προσοχή: σκληρές φωτογραφίες)
- Αντικαθεστωτικό μπλογκ με πολλές πληροφορίες, άρθρα κ.λπ.
- Αντικαθεστωτικό μπλογκ (γεμάτο οργή), με τόνους πληροφοριών
- Άλλο αντικαθεστωτικό μπλογκ στα αγγλικά και στα βιρμανικά
- Total Impact: Έκθεση της ΜΚΟ EarthRights International για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη συνεργασία της Chevron / Total με τη συμμορία της Βιρμανίας
- My Gun Was As Tall As Me: Έκθεση (2002) του Human Rights Watch για την παιδική στρατολόγηση στη Βιρμανία
- Burma, a 24th province for China: Άρθρο (2006) της Le Monde Diplomatique
- Φωτογραφίες από τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις του 2007, που οδήγησαν στη δολοφονία δεκάδων (;) / εκατοντάδων (;) / χιλιάδων (;) διαδηλωτών
- Ενδεικτικά, διάφορες πρωτοβουλίες για ενημέρωση και δραστηριοποίηση ως προς την πληγή του ανθρώπινου πολιτισμού που ονομάζεται "Βιρμανία":
- Free Burma Coalition
- Rule of Lords
- Karen Human Rights Group
- Αμερικάνικη πρωτοβουλία
- Αυστραλέζικη πρωτοβουλία
- Βρετανική πρωτοβουλία
Προσπάθησα να γράψω αυτό το κείμενο όσο το δυνατόν πιο ουδέτερα και αφόρτιστα - και απέτυχα εντελώς. Πολλές φορές χρειάστηκε να σηκωθώ και να περπατήσω πέρα δώθε στο μπαλκόνι για να ηρεμήσω. Τα 'φερε έτσι η ζωή ώστε να αγγίξω προσωπικά έστω και λίγο, ελάχιστα, το δράμα του βιρμανικού λαού, αρκετά όμως για να συγκλονιστώ από την αδικία. Ελπίζω να κατάφερα να σου μεταδώσω κι εσένα κάτι
Ο Θάνατος Του Εμποράκου
Τυπικός μικρομεσαίος
Ο τροχός ο τελευταίος
Σε μια σαρκοβόρα μηχανή.
Ήθελες αλλιώς να ζήσεις
Να προκόψεις, να πλουτίσεις
Κι έμεινες μ' αυτό το μαγαζί
Η πιο άτυχη επιλογή.
Νιώθεις επικηρυγμένος
Συνεχώς κυνηγημένος
Ο Θεός μονάχα ξέρει τι τραβάς.
ΤΕΒΕ, ΙΚΑ, εφορία
Δε σου αφήνουν ούτε μία
Απ' το αίμα σου που βάζεις στη δουλειά
Κράτος, φίλοι σου 'φαγαν λεφτά.
Απ' τη μια λες να το κλείσεις
Όπου βρεις να το πουλήσεις
Είσαι χάλια οικονομικά.
Απ' την άλλη σκέφτεσαι όμως
Δεν υπάρχει άλλος δρόμος
Κι έχεις μεγαλώσει δυο παιδιά
Απ' αυτήν την άχαρη δουλειά.
Είχες όνειρα σπουδαία
Ψήφισες και τον Αντρέα
Όμως πουθενά δεν είδες προκοπή.
Αν στο κέντρο είχες βιτρίνα
Ή αν ζούσες στην Αθήνα
Θα 'βγαινε καλά το μαγαζί
Θα 'τανε πιο άνετη η ζωή.
Κι όλο λες πως θα αλλάξουν
Πως τα πράγματα θα φτιάξουν
Και τα όνειρα θα γίνουνε λεφτά.
Μα στο ΖΗΤΑ όταν βγάζεις
Κάθε βράδυ αναστενάζεις
Η αλήθεια σε χτυπάει προδοτικά:
Όνειρα, σκληρά ναρκωτικά.
Ο τροχός ο τελευταίος
Σε μια σαρκοβόρα μηχανή.
Ήθελες αλλιώς να ζήσεις
Να προκόψεις, να πλουτίσεις
Κι έμεινες μ' αυτό το μαγαζί
Η πιο άτυχη επιλογή.
Νιώθεις επικηρυγμένος
Συνεχώς κυνηγημένος
Ο Θεός μονάχα ξέρει τι τραβάς.
ΤΕΒΕ, ΙΚΑ, εφορία
Δε σου αφήνουν ούτε μία
Απ' το αίμα σου που βάζεις στη δουλειά
Κράτος, φίλοι σου 'φαγαν λεφτά.
Απ' τη μια λες να το κλείσεις
Όπου βρεις να το πουλήσεις
Είσαι χάλια οικονομικά.
Απ' την άλλη σκέφτεσαι όμως
Δεν υπάρχει άλλος δρόμος
Κι έχεις μεγαλώσει δυο παιδιά
Απ' αυτήν την άχαρη δουλειά.
Είχες όνειρα σπουδαία
Ψήφισες και τον Αντρέα
Όμως πουθενά δεν είδες προκοπή.
Αν στο κέντρο είχες βιτρίνα
Ή αν ζούσες στην Αθήνα
Θα 'βγαινε καλά το μαγαζί
Θα 'τανε πιο άνετη η ζωή.
Κι όλο λες πως θα αλλάξουν
Πως τα πράγματα θα φτιάξουν
Και τα όνειρα θα γίνουνε λεφτά.
Μα στο ΖΗΤΑ όταν βγάζεις
Κάθε βράδυ αναστενάζεις
Η αλήθεια σε χτυπάει προδοτικά:
Όνειρα, σκληρά ναρκωτικά.
Republica Effexoriana
Υπάρχει μια Δημοκρατία
Που δε γνωρίζει ούτε πατρίδα ούτε θρησκεία
Σ' όλα τα μήκη και τα πλάτη
Δεν τη δεσμεύουν ούτε σύνορα ούτε κράτη.
Αρχαία όσο η Ιστορία
Σε κάθε τάξη, φύλο, επάγγελμα, ηλικία
Υπάρχει μια Δημοκρατία
Στης κοινωνίας πάνω την αποτυχία.
Republica Effexoriana
Στους ουρανούς της δεν πετούν αεροπλάνα
Στους δρόμους δεν περνούν διαβάτες
Άκρα του τάφου σιωπή στις στράτες
Μαύρη, μονόχρωμη σημαία
Τα πλοία σκούριασαν στην προκυμαία
Κι ο εθνικός της ύμνος θρήνος
Σαράκι τρώει την καρδιά, καρκίνος
Κρύφτηκε ο ήλιος να γλιτώσει
Ό,τι προλάβει απ' τη σφαγή να περισώσει
Χτυπάει θανατερή καμπάνα
Republica Effexoriana
Υπάρχει μια Δημοκρατία
Προσφέρει στέγη, άσυλο, φιλοξενία
Όχι όμως στης ζωής τους πρώτους
Αλλά σ' αυτούς που κουβαλάνε το σταυρό τους.
Υπάρχει μία Πολιτεία
Μέσα στον πόνο, στο μαρτύριο, στη θυσία
Οι κάτοικοί της ρημαγμένοι
Σε γλώσσα ξωτικών οι νόμοι της γραμμένοι:
Effexor, Xeristar, Deprevix, Zoloft, Paxil
Remeron, Seroxat, Minitran, Neuleptil
Saroten, Flonital, Ladose, Latys, Largactil
Pricital, Azapin, Paxinol, Ludiomil
Που δε γνωρίζει ούτε πατρίδα ούτε θρησκεία
Σ' όλα τα μήκη και τα πλάτη
Δεν τη δεσμεύουν ούτε σύνορα ούτε κράτη.
Αρχαία όσο η Ιστορία
Σε κάθε τάξη, φύλο, επάγγελμα, ηλικία
Υπάρχει μια Δημοκρατία
Στης κοινωνίας πάνω την αποτυχία.
Republica Effexoriana
Στους ουρανούς της δεν πετούν αεροπλάνα
Στους δρόμους δεν περνούν διαβάτες
Άκρα του τάφου σιωπή στις στράτες
Μαύρη, μονόχρωμη σημαία
Τα πλοία σκούριασαν στην προκυμαία
Κι ο εθνικός της ύμνος θρήνος
Σαράκι τρώει την καρδιά, καρκίνος
Κρύφτηκε ο ήλιος να γλιτώσει
Ό,τι προλάβει απ' τη σφαγή να περισώσει
Χτυπάει θανατερή καμπάνα
Republica Effexoriana
Υπάρχει μια Δημοκρατία
Προσφέρει στέγη, άσυλο, φιλοξενία
Όχι όμως στης ζωής τους πρώτους
Αλλά σ' αυτούς που κουβαλάνε το σταυρό τους.
Υπάρχει μία Πολιτεία
Μέσα στον πόνο, στο μαρτύριο, στη θυσία
Οι κάτοικοί της ρημαγμένοι
Σε γλώσσα ξωτικών οι νόμοι της γραμμένοι:
Effexor, Xeristar, Deprevix, Zoloft, Paxil
Remeron, Seroxat, Minitran, Neuleptil
Saroten, Flonital, Ladose, Latys, Largactil
Pricital, Azapin, Paxinol, Ludiomil
Στους φίλους που δεν άντεξαν και που μου λείπουν αφάνταστα
Πεισίστρατος + Ανδρέας Παπανδρέου = Τάκσιν
Όλο και κάτι θα διαβάσατε/ακούσατε/είδατε στις ειδήσεις αυτές τις μέρες για τις ταραχές στην Ταϊλάνδη. Κάποια φωτογραφία θα πήρε το μάτι σας με τους Κόκκινους, τις παρεμβάσεις και τις “αντικυβερνητικές διαδηλώσεις” τους σε διάφορες συνοικίες της πρωτεύουσας με εξωτικά ονόματα όπως Πλέντσιτ και Τσίτλομ και Σουκουμβίτ, που δε σας λένε τίποτα. Ίσως και να διαβάσατε αυτό το (πολύ φάλτσο και με λάθη) άρθρο του Γκαζμέντ Καπλάνι από ΤΑ ΝΕΑ και να αναρωτηθήκατε, μαζί με τον συντάκτη, τι είδους τρέλα έχει πιάσει τους ακατανόητους Ταϊλανδούς. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από την αρχαία Αθήνα:
Βρισκόμαστε στο 545 π.Χ., η Αθήνα δεν έχει ακόμα τη μελλοντική της αίγλη, ισχύ και πλούτο, δεν υπάρχει καν Παρθενώνας. Διάφορες ελίτ ευκατάστατων εμπόρων και γαιοκτημόνων κυριαρχούν στην πολιτική ζωή – πολιτική ζωή που συχνά τραβάει την ανηφόρα με αντίπαλες φράξιες, προσωπικούς μισθοφορικούς στρατούς, ρόπαλα και σπαθιά. Εκεί πάντως που συμφωνούνε όλοι οι Αθηναίοι είναι η ηγεμονία τους επί μιας εκτεταμένης υπαίθρου στην οποία βασανίζονται καθημερινά αμέτρητοι μικροαγρότες, μικροκτηνοτρόφοι και μικρέμποροι. Και ξαφνικά έρχεται ο Πεισίστρατος (για τρίτη φορά, τώρα όμως θα μείνει μόνιμα στην εξουσία). Πλούσιος ο ίδιος, παίρνει πολλά μέτρα σε διάφορους τομείς, ένα συγκεκριμένο όμως αλλάζει την ιστορία: προσφέρει φτηνά δάνεια στη θάλασσα των αγροτών, βοηθώντας τους έτσι να αναπτυχθούνε οικονομικά. Να ξεκινήσουν εμπορικές επιχειρήσεις οι οποίες αναδεικνύουν το αττικό λάδι (κυρίως) και το στέλνουν στα λιμάνια και τις πόλεις όλης της Μεσογείου.
Οι επιπτώσεις αποδεικνύονται κοσμογονικές. Η Αθήνα πλουτίζει όλο και περισσότερο. Μια μεγάλη μάζα ανθρώπων ξεφεύγει από την ανέχεια της αγροτικής ζωής (και την καταπίεση που επιβάλλει η πόλη), ενισχύεται οικονομικά, μετοικεί από την ύπαιθρο στην Αθήνα και, φυσικά, λατρεύει τον Πεισίστρατο που τη βοήθησε ν' αλλάξει βιοτικό επίπεδο. Συμβαίνει όμως και κάτι ακόμη, πάρα πολύ σημαντικό: όλοι αυτοί οι άνθρωποι, που ζούσαν προηγουμένως ζωή δουλοπάροικου και δεν ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για το ποιος κεντρικός καταπιεστής στην Αθήνα θα τους στερεί τους καρπούς των μόχθων τους, τώρα πλέον ενδιαφέρονται! Δε θέλουν πια η πολιτική να είναι υπόθεση των πλουσίων, των φραξιών τους και των προσωπικών τους σωματοφυλάκων, θέλουν οι ίδιοι να έχουν λόγο και να αποφασίζουν. Μ' άλλα λόγια: δημοκρατία.
Η φωτιά που άναψε πλέον δεν μπορούσε να σβήσει. Όταν, 50 χρόνια αργότερα, ο Ισαγόρας επιχείρησε να εδραιώσει τη δική του απολυταρχία στην πόλη, βρήκε απέναντί του τον λαό που αντιστάθηκε και τον έδιωξε από την Αθήνα. Μπορεί να πιστώνουμε στον Κλεισθένη την αρχή της αθηναϊκής δημοκρατίας, όμως πίσω από αυτόν υπήρχε κι ένας συνειδητοποιημένος κόσμος με ωριμότητα και βούληση να δεχτεί το δημοκρατικό εγχείρημα.
Τηρουμένων των αναλογιών, ο Τάκσιν έπαιξε, στην Ταϊλάνδη, το ρόλο του Πεισίστρατου. Μπήκε στην πολιτική το 1996, πέντε χρόνια αργότερα έγινε πρωθυπουργός και ανατράπηκε πραξικοπηματικά το 2006. Όταν ανέλαβε τα ηνία, η χώρα ήταν ακόμα σε δεινή κατάσταση. Μετά την εκρηκτική ανάπτυξή της στις αρχές της δεκαετίας του '90, τότε που ακόμα ήταν “ασιατική τίγρης” και πολλοί προέβλεπαν ότι θα κάνει στη Νότιο Κορέα αυτό που η Νότιος Κορέα έκανε στην Ιαπωνία, ακολούθησε η τραγική διάψευση του “ασιατικού οικονομικού θαύματος”, η κατάρρευση του νομίσματός της, η πτώχευση της οικονομίας της και η καταφυγή στο ΔΝΤ. Καθόλου ανεξήγητο: για να αναπτυχθεί οικονομικά μια χώρα σε επίπεδα Ιαπωνίας και Νοτίου Κορέας χρειάζεται, εκτός πολλών άλλων, υγιές πολιτικό σύστημα, διαφάνεια και σεβασμό σε θεσμούς και νόμους. Το ιδιαίτερα ασταθές όμως πολιτικό σύστημα της Ταϊλάνδης κάθε άλλο παρά διέθετε αυτές τις ποιότητες. Η χώρα ήταν μεν βασιλευόμενη δημοκρατία με κοινοβούλιο και πρωθυπουργό, στην πράξη όμως οι εκλεγμένοι πολιτικοί πάντα συγκυβερνούσαν με οικονομικοστρατιωτικές ελίτ, οι οποίες δε δίσταζαν ακόμα και να βγάλουν το στρατό στους δρόμους όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονταν σύμφωνα με τα σχέδιά τους.
Ο Τάκσιν ήρθε σαν τον Ανδρέα Παπανδρέου. Καταρχήν έβγαλε την Ταϊλάνδη ταχύτατα, τέσσερα χρόνια πριν την προβλεπόμενη στιγμή, από το βρόγχο του ΔΝΤ, κάτι που σημαίνει ότι λύθηκαν και τα χέρια του για να ασκήσει ουσιαστική οικονομική πολιτική. Όπως ακριβώς κι ο Πεισίστρατος, προσέφερε φτηνά δάνεια στα εκατομμύρια των μικροαγροτών και πάγωσε τα χρέη τους (άφθονα μετά την οικονομική κρίση του 1997), βοηθώντας τους έτσι να ορθοποδήσουν. Προσέφερε χαμηλότοκα σπουδαστικά δάνεια με υπερευνοϊκούς όρους σε παιδιά οικογενειών χαμηλού εισοδήματος. Έκανε πάρα πολλά έργα στην επαρχία, ιδιαίτερα στις φτωχές περιοχές της χώρας. Το εντελώς όμως επαναστατικό μέτρο που εφάρμοσε ήταν η σχεδόν δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας που προσέφερε στους Ταϊλανδούς. Ακόμα και στους πιο φτωχούς. Ακόμα και στις φυλές του Βορρά, σ' όσες από αυτές επιθυμούσαν να ενταχθούν στην ταϊλανδική κοινωνία. Είχα αναφέρει σχετικά κι εδώ (Σκηνικό 2).
Προσπαθήστε να συλλάβετε τις επιπτώσεις της πολιτικής του. Εκατομμύρια φτωχοί αγρότες (κυρίως), μεροκαματιάρηδες, εργάτες, τεχνίτες, μικροπωλητές, βιοπαλαιστές κ.λπ., που προηγουμένως ήταν καταδικασμένοι, τόσο οι ίδιοι όσο και τα παιδιά τους, σε μια ζωή ένδειας, μπόρεσαν να πάρουν ανάσα, να στήσουν αξιοπρεπείς επιχειρήσεις και μαγαζιά, να πάνε στο νοσοκομείο για μια εξέταση, επέμβαση, θεραπεία κ.λπ., ενώ τα παιδιά τους μπορούσαν, άμα το κυνηγούσαν, να σπουδάσουν και να αποκτήσουν εντελώς διαφορετική ζωή απ' αυτή των γονιών τους (ξέρετε τι σημαίνει δουλειά στα ρυζοχώραφα;). Έδωσε εσωτερική κινητικότητα στην ταϊλανδική κοινωνία, για πρώτη φορά στην ιστορία. Είναι παράξενο που όλοι αυτοί τον λάτρεψαν και που στις εκλογές του 2005 επανεκλέχτηκε με το ιστορικό ποσοστό του 61%;
Προσπαθώ να μη ζωγραφίσω αγιογραφία. Ο Τάκσιν καλό είναι να μην κοιμάται τα βράδια με ήρεμη συνείδηση: η εκστρατεία κατά των ναρκωτικών που εξαπέλυσε, μπορεί μεν να ήταν τυπικά επιτυχημένη, άναψε όμως πράσινο φως στην αποθράσυνση της αστυνομίας και οδήγησε σε ταλαιπωρία, κράτηση, βασανισμό ή και δολοφονία πολλών αθώων. Ο ίδιος έχει κατηγορηθεί για διαφθορά. Καθόλου δεν αποκλείεται κάποιες από τις κατηγορίες να είναι βάσιμες, αν και δεν πρέπει να έχει υπάρξει ούτε ένας ταϊλανδός πολιτικός που να μην έχει βάλει το δάχτυλο στο μέλι. Αν μη τι άλλο, ο Τάκσιν διέπρεψε στη βουλγαράκεια σκανδαλώδη φοροαποφυγή, το νόμιμον είναι και ηθικόν κ.λπ. Έχει κατηγορηθεί για λαϊκισμό. Ναι, ήταν πολύ λαϊκιστής, σαν τον Ανδρέα Παπανδρέου! Για παράδειγμα, το πρόγραμμα υγείας του είχε κεντρικό σύνθημα: “ο φτωχός να απολαμβάνει ίδιες υπηρεσίες υγείας με τον πλούσιο” (ε, κόψε κάτι! Πάντα ο πλούσιος θα 'χει παραπάνω από τον φτωχό, θα μπορεί να πάει σε ακριβές ιδιωτικές κλινικές, να έχει τις καλύτερες αυθεντίες κ.λπ.).
Οι ομοιότητες σταματάνε εδώ. Ο Ανδρέας Παπανδρέου καταχρέωσε τη χώρα του, ο Τάκσιν έβγαλε τη δική του σε χρόνο-ρεκόρ από το βρόγχο του ΔΝΤ. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ανέβασε το βιοτικό επίπεδο πολλών ανθρώπων καθιερώνοντας την αναξιοκρατία, τον αμοραλισμό και διορίζοντας κάθε πικραμένο στο Δημόσιο. Ο Τάκσιν ανέβασε το βιοτικό επίπεδο πολλών ανθρώπων παίρνοντας συγκεκριμένα μέτρα και εφαρμόζοντάς τα με συνέπεια – μέτρα που επιπλέον οφέλησαν τη συνολική ταϊλανδική οικονομία με την εσωτερική αύξηση της κατανάλωσης που επέφεραν.
Υπάρχει όμως ακόμα μια διάσταση στο φαινόμενο Τάκσιν, που αποτυγχάνει εντελώς να συλλάβει ο Γκαζμέντ Καπλάνι στο άστοχο άρθρο του: όλα αυτά τα εκατομμύρια φτωχοδιάβολοι, που προηγουμένως δεν είχαν στον ήλιο μοίρα και με τον Τάκσιν γίναν άνθρωποι, άλλαξαν εντελώς νοοτροπία ως προς το ρόλο τους στην πολιτική. Προηγουμένως δεν ενδιαφέρονταν, είχαν τη στάση: “όλοι οι πολιτικοί το ίδιο είναι, αφού τα μεγάλα κεφάλια της πρωτεύουσας κάνουν κουμάντο, μια χούφτα επιχειρηματίες και στρατηγοί, τι μας νοιάζει εμάς, εμείς το μεροκάματο να βγάλουμε”. Τώρα όμως τους νοιάζει! Είδαν έναν πολιτικό να βελτιώνει θεαματικά τη ζωή τους, είδαν το στρατό να τον καθαιρεί πραξικοπηματικά και πλέον δεν τους αρέσει καθόλου η ιδέα να τους αντιμετωπίζουν ως κορόιδα. Και είναι πρόθυμοι να αγωνιστούν για το δικαίωμά τους στη μη-κοροϊδία.
Όπως ακριβώς και στην περίπτωση του Πεισίστρατου, ο Τάκσιν βοήθησε να συνειδητοποιηθούν πολιτικά τα φτωχά στρώματα της χώρας του. Η έκφραση “αντικυβερνητικές διαδηλώσεις” που διαβάζετε στις εφημερίδες δεν έχει την έννοια π.χ. “να φύγει το ΠΑΣΟΚ και να 'ρθει η ΝΔ”. Έχει την έννοια: “καμιά κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται όταν κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα ή με παρασκηνιακά πάρε-δώσε, κι όχι με εκλογές”. Έχει την έννοια: “έξω ο στρατός από την πολιτική”. Έχει την έννοια: “ανεξάρτητη δικαιοσύνη, να πάψουν οι κοινωνικά ισχυροί να είναι υπεράνω των νόμων”. Με τα καλά του και τα στραβά του, ο Τάκσιν άναψε μια φωτιά που δε σβήνει.
Δεν είναι όλοι οι Κόκκινοι οπαδοί του Τάκσιν, όμως. Ανάμεσά τους υπάρχουν και τμήματα της μεσαίας τάξης, υπάλληλοι, επιχειρηματίες, σπουδαστές κ.α. που έχουν έρθει σ' επαφή με τη Δύση, ξέρουν πώς λειτουργεί η Ευρώπη, οι ΗΠΑ, η Αυστραλία κ.λπ. και θέλουν να δουν πολλά από τα τριτοκοσμικά φαινόμενα της δικής τους χώρας να γίνονται παρελθόν. Το τελευταίο πραξικόπημα έγινε το 2006, πλέον η ταϊλανδική κοινωνία αρχίζει και δεν τα σηκώνει κάτι τέτοια! Εδώ η Δύση παίζει το ρόλο του επαναστατικού παράγοντα. Στο κίνημα των Κόκκινων υπάρχει επίσης και η διάσταση: “επαρχία vs. πρωτεύουσα”. Οι συγκεκριμένες περιοχές της Μπανγκόκ που καταλαμβάνονται είναι σαν το Κολωνάκι και την Οδό Ερμού, περιοχές που οι τιμές των ενοικίων και των προϊόντων στα καταστήματά τους είναι απλησίαστες για τον μέσο επαρχιώτη Ταϊλανδό. Ακούστε πάλι το τραγούδι των Carabao σ' αυτήν την ανάρτηση και προσέξτε την υπόθεσή του• η κατάσταση που περιγράφει είναι υπαρκτή, νέοι άνθρωποι που συστηματικά φεύγουν από τις πόλεις και τα χωριά τους κι έρχονται στην πρωτεύουσα για να βρουν έναν καλύτερο μισθό. Οι Κόκκινοι φωνάζουν: “ενδιαφερθείτε για την επαρχία!”
Οι Κόκκινοι
Ένα τελευταίο σχόλιο. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια φοβερή κρίση, η οποία τη φέρνει κοντά στο ΔΝΤ. Η Ταϊλάνδη την αντιμετώπισε ήδη το 1997 κι ένοιωσε τι σημαίνει να σου επιβάλλονται έξωθεν σκληρά οικονομικά μέτρα προκειμένου να σου δανείσουν κάποια χρήματα. Αρχίζουν και υπάρχουν πικρές ομοιότητες ανάμεσα στις δύο χώρες. Όμως η Ταϊλάνδη πάλαιψε με επιτυχία την κρίση της, μπήκε γρήγορα σε τροχιά ανάπτυξης, ανέβασε το βιοτικό επίπεδο του φτωχού πληθυσμού της, γέννησε καινούργιες ιδέες, γέννησε συνειδητοποίηση, άλλαξε και συνεχίζει να αλλάζει πολιτικά. Οι νέοι ταϊλανδοί σήμερα είναι καταρτισμένοι ιντερνετικά, θέλουν να κλαδέψουν πολλά από τα παρωχημένα φαινόμενα της χώρας τους, οι δεσμοί με τη Δύση είναι ισχυροί, ο κόσμος είναι σε δημιουργικό αναβρασμό πολιτικά. Η ταϊλανδική κοινωνία δείχνει ζωντανή!
Η ελληνική;...Ο Μιναδόρος
Το El Minero των Savia Andina βάζει σοβαρή υποψηφιότητα να είναι το ωραιότερο τραγούδι όλων των εποχών.
Οι ιδιαίτερα χαρούμενοι και αναπτερωτικοί του στίχοι λένε περίπου τα εξής (δική μου απόπειρα μετάφρασης από τα ισπανικά, διορθώστε με αν έκανα κάποιο σοβαρό λάθος):
Σκοτεινές ημέρες στα λαγούμια
Νύχτες τραγωδίας
Απελπισία και διάψευση
Κυριαρχούν στην ψυχή μου
Έτσι πέρασε όλη η ζωή μου
Διότι είμαι μιναδόρος
Μιναδόρος για την πατρίδα μου
Στη ζωή όμως πρέπει να υποφέρω
Τόση αχαριστία
Κι η μεγάλη μου τραγωδία θα τελειώσει
Πολύ μακριά από εδώ
Προορισμένος να ζήσω
Στη Βασιλεία των Ουρανών
Γι' αυτό και ζητώ από το Θεό να πεθάνω
Σαν ένας καλός μιναδόρος
Οι ιδιαίτερα χαρούμενοι και αναπτερωτικοί του στίχοι λένε περίπου τα εξής (δική μου απόπειρα μετάφρασης από τα ισπανικά, διορθώστε με αν έκανα κάποιο σοβαρό λάθος):
Σκοτεινές ημέρες στα λαγούμια
Νύχτες τραγωδίας
Απελπισία και διάψευση
Κυριαρχούν στην ψυχή μου
Έτσι πέρασε όλη η ζωή μου
Διότι είμαι μιναδόρος
Μιναδόρος για την πατρίδα μου
Στη ζωή όμως πρέπει να υποφέρω
Τόση αχαριστία
Κι η μεγάλη μου τραγωδία θα τελειώσει
Πολύ μακριά από εδώ
Προορισμένος να ζήσω
Στη Βασιλεία των Ουρανών
Γι' αυτό και ζητώ από το Θεό να πεθάνω
Σαν ένας καλός μιναδόρος
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)