Πιστεύω, το 'χετε δει στα διεθνή νέα. Μοιάζει ότι το ξεκινήσαν φοιτητές, όπως και το Πολυτεχνείο σε μας - και ξέρετε ποιο ήταν το αρχικό σύνθημα στο Πολυτεχνείο, έτσι; Ελπίζω να είναι ιστορική στιγμή, απ' την καρδιά μου το ελπίζω (αν και έχω μάθει να περιμένω μόνιμα το χειρότερο...). Όμως τα τελευταία 20 χρόνια δεν υπάρχει σχεδόν ούτε μία οικογένεια σ' αυτή τη χώρα να μην ξέρει κάποιον που έχει βασανιστεί, δολοφονηθεί, εξαφανιστεί, φυλακιστεί, τρομοκρατηθεί, εξοριστεί.
Για αξιόπιστη πληροφόρηση μπορείτε να εμπιστευτείτε το Prachatai.
Για ενδιαφέρουσες σχετικές πανεπιστημιακές έρευνες, δείτε το New Mandala.
Απλώς να πω για ένα αγαπημένο τραγούδι κι έναν αγαπημένο καλλιτέχνη.
Το τραγούδι λέγεται Γιοτ Τσάι – ας πούμε «Ο Άντρας της Χρονιάς» – βγήκε τέλη δεκαετίας του ’90 στην Ταϊλάνδη κι ακούστηκε αρκετά. Ήταν εποχή που μπορούσες να πεις κάποια παραπάνω πράγματα στα τραγούδια σου, σήμερα δεν υπάρχει περίπτωση να βγάλεις ανάλογο τραγούδι.
Αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός. Αυτά που ξέρω: διευθυντής δημόσιας υπηρεσίας (δεκαετία του ’80) που επέμενε να λέει «όχι» σε μίζες επιχειρηματιών. Η υπόθεσή του μαθεύτηκε, εκτιμήθηκε, θαυμάστηκε, μια εφημερίδα τον ανακήρυξε «Άντρα της Χρονιάς», ο μόνος αδιάφθορος μέσα στην πάνδημη διαφορά: Γιοτ Τσάι. Αν κάποιος ξέρει περισσότερα, ας μου στείλει e-mail.
Οι στίχοι λένε τα εξής (με λίγη ελευθερία στη μετάφραση):
Τον είπαν Άντρα της Χρονιάς, έχει γυναίκα, τρία παιδιά
Δουλεύει σκληρά όλη μέρα
Και δέχεται τις δουλειές που του δίνουν στη δημόσια υπηρεσία
Χωρίς παράπονο
Ποτέ δεν έφτασε να γλύψει ανωτέρους
Ποτέ δεν έφτασε να υποχωρήσει σε φοβέρες
Κοιτάζει τη δουλειά του και προσπαθεί να δουλεύει μόνος
Σου λέει: οι δημόσιοι υπάλληλοι πρέπει να υπηρετούν ακούραστα τον απλό κόσμο
Πολλοί του λέγαν τον πόνο τους
Για τη διαφθορά του ταϊλανδικού δημοσίου:
«Είσαι η μεγαλύτερή μας ελπίδα,
Βόηθα να χτίσουμε μια νέα, όμορφη χώρα»
Τον κοιτούσαν οι συνάδελφοι στη δουλειά
Φοβόντουσαν μην ξεπεράσει όρια:
Δεν μπαίνεις στον πειρασμό να κάνεις λαδιές;
Δε θες να γίνεις πλούσιος;
Εσύ, ο κορυφαίος δημόσιος υπάλληλος της Ταϊλάνδης;
Όμως ποτέ δεν πήρε μίζα από κανέναν
Ποτέ δεν απογοητεύεται που μένει φτωχός
Συνεχώς λέει στα παιδιά του:
«Δεν πειράζει που είμαστε φτωχοί,
Ο πατέρας δεν θα σας ντροπιάσει,
Οι τρανοί πρέπει να υπηρετούν τον λαό ακούραστα»
Με τον καιρό άρχισε να στήνεται ένα δίκτυο γύρω του
Από λαμπρούς και σπουδαίους,
Τους νονούς που κάναν κουμάντο στην πόλη
Μέχρι που φτάσαν σε σύγκρουση
H ιστορία δεν έχει happy end:
Μια μέρα ο άντρας της χρονιάς βρέθηκε νεκρός σ’ έναν επαρχιακό δρόμο
Γιατί να πεθάνει; Ποιος τον ήθελε νεκρό;... Μη μιλάς, κάνε τον χαζό
Γιατί να πεθάνει; Ποιος έβαλε να τον σκοτώσουν;... Η υπόθεση θάβεται στο αρχείο
Γιατί να πεθάνει ο κορυφαίος δημόσιος υπάλληλος της Ταϊλάνδης;...
Γιατί να πεθάνει; Ποιος τον ήθελε νεκρό;... Σουτ! Κάνε τον χαζό
Η υπόθεση θάβεται στο αρχείο
Δώστε εύσημα και στον καλλιτέχνη, ήθελε κάποιο θάρρος να βγάλεις τέτοιο τραγούδι ακόμα και τότε: λέγεται Που (παρατσούκλι), γνωστός στην Ταϊλάνδη. Το τυπικό του όνομα, Πονγκσίτ Καμπί. Εδώ η σελίδα του στη Wikipedia. Μεγάλωσε πια κι αυτός (λες και ήταν χθες).
Πολλές φορές τραγουδάμε ένα χαρούμενο τραγούδι, παρασυρόμαστε από τη μουσική και δεν προσέχουμε τα λόγια. Μπορεί να το μουρμουρίζουμε ασύγνωστα, αφηρημένα, ακόμα και για χρόνια ή δεκαετίες: το τραγουδάμε χωρίς να το τραγουδάμε.
Μέχρι που κάποτε προσέχουμε πραγματικά, για πρώτη φορά, τι λέει το τραγούδι. Και σοκαριζόμαστε. Οι κατάμαυροι στίχοι δεν ταιριάζουν καθόλου με την ανύποπτα χαρούμενη μουσικούλα. Πέσαμε σε παγίδα, αποκοιμηθήκαμε...
Το έχω πάθει με το Moonlight Shadow του Μike Oldfield, μεγάλη επιτυχία όταν ήμουν σχολείο. Ένα κεφάτο, ζωηρό, χαρούμενο τραγουδάκι:
Ναι, όμως έχετε προσέξει ποτέ τα λόγια;...
Οι Deathlike Silence τα πρόσεξαν. Κι ερμηνεύουν το τραγούδι έτσι ώστε να μας υποδείξουν την παγίδα που πέφταμε όταν το μουρμουρίζαμε απρόσεχτα:
Φυσικά, καταλάβατε ότι αναφέρομαι στο φετινό κουφό, κλωνοποιημένο Πάσχα. Και στο δημοφιλέστερο top hit της Μεγάλης Βδομάδας: Αι Γενεαί Πάσαι.
Δεν βάζω βιντεάκι, το ξέρουμε όλοι, το 'χουμε τραγουδήσει (κατανυκτικά) πολλές φορές από μικρά παιδιά στον Επιτάφιο Θρήνο - μαζί με τον Πέτρο Γαϊτάνο, τη Χάρις Αλεξίου, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, την Ειρήνη Παπά, τη Μαρία Φαραντούρη, τον Σταμάτη Σπανουδάκη, τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και δεν ξέρω ποιους άλλους (στην TV ο απαραίτητος Γιώργος Παπαστεφάνου). Πολύ γλυκιά μελωδία. Και πολύ κατανυκτική. Τόσο κατανυκτική που σε αποκοιμίζει.
Ναι, όμως έχετε προσέξει ποτέ τα λόγια;...
Κατά τον Σολομώντα, βόθρος βαθύς το στόμα Εβραίων παρανόμων Εβραίων παρανόμων εν σκολιαίς πορείαις τρίβολοι και παγίδες Ους έθρεψε τω μάννα, φέρουσι τω Σωτήρι χολήν άμα και όξος Ω της παραφροσύνης και της χριστοκτονίας της των προφητοκτόνων! Ούς έθρεψε το μάννα, εκίνησαν την πτέρναν, κατά του ευεργέτου κ.λπ. κ.λπ.
Κάθε Μεγάλη Παρασκευή, στην εκφορά του Επιταφίου, εκατομμύρια συνέλληνες τραγουδάμε κατανυκτικά κι απρόσεχτα αυτό το καταρολόγιο για τους Εβραίους. Μια ολόκληρη χώρα που αναδύει, σαν εθνικό θυμίαμα, κατανυκτική απέχθεια για τους Εβραίους - δηλ. για τον λαό του Κυρίου μας, που ποτέ δεν αρνήθηκε την εβραϊκή παράδοσή Του.
Μπρρρ... ω γλυκύ μου ρίγος
Και μάλιστα, όσο καταλαβαίνω, το Αι Γενεαί Πάσαι πρέπει να είναι λαϊκός χριστιανισμός. Δηλαδή, δεν είναι προϊόν υψηλών ιεραρχικών κύκλων, κάποιων Χριστόδουλων και Ιερώνυμων της παλιάς εποχής που, υποθέτω, όλοι τους απαξιώνουμε. Όχι! Νομίζω, είναι απ' τα κόκαλα βγαλμένο των Ελλήνων τα ιερά...
Τώρα που γράφω (6/5/20), η Ταϊλάνδη επισήμως έχει 2988 κρούσματα και 54 νεκρούς από τον ιό (τα πραγματικά νούμερα αγνοούνται), απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 22:00 ως τις 04:00, κλειστά όλα, υποχρεωτική χρήση μάσκας δημοσίως, καραντίνα κ.λπ. Λίγη από την εμπειρία της χώρας με την κορωνοκατάσταση:
Πλήθος κόσμου παλεύει να αρπάξει κούτες με μπύρες: Στην Ταϊλάνδη ίσχυε απαγόρευση πώλησης αλκοόλ για περίπου ένα μήνα. Το μέτρο ήρθη στις 3/5/20, οπότε πολύς κόσμος ξεχύθηκε ΑΜΕΣΩΣ να αγοράσει αλκοόλ. Σε κάποιο σούπερ μάρκετ της Μπανγκόκ, μόλις οι πελάτες είδαν τον μεταφορέα να φέρνει τα χαρτόκουτα μπύρες, όρμηξαν ποιος θα τα πρωτοπάρει με σκηνές καθόλου κομψές.
Είναι λόγιοι.
Είναι πανεπιστημιακοί.
Φαίνονται ωδειοσπουδαγμένοι.
Έχουν χιούμορ.
Έχουν στιλ.
Παίζουν σκυλάδικα.
(όσο πάει και καλύτερο, ε;)
Με χαρά παρουσιάζω τους γαβ:
Τώρα που γράφω (10/4/20), η Ταϊλάνδη επισήμως έχει 2473 κρούσματα και 33 νεκρούς από τον κορωνοϊό, απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 22:00 ως τις 04:00, στρατός κι αστυνομία στους δρόμους, μέχρι 2 χρόνια φυλακή για όποιον διαδίδει fake news. Ας δούμε λίγη από την εμπειρία της χώρας με τον ιό (αν και αρχίζουν να είναι δύσκολες οι ειδήσεις από Ταϊλάνδη, κινδυνεύει κάποιος να πάει φυλακή ως διαδώστης fake news):
- ΜΑΣΚΕΣ ΣΕ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΑ
Είναι λίγο περίεργη η εικόνα νεογέννητων με ιατρικές μάσκες.
Όλα αρχίζουν να είναι λίγο περίεργα πλέον.
- "ΣΙΒΙΛΑΪ" Δεν θέλει κάποιος να είναι δυτικός στη σημερινή Ταϊλάνδη: ο ιός γίνεται αντιληπτός ολοένα και περισσότερο ως "ξενόφερτος". Κάτι που μας το φέραν οι "βρωμιάρηδες δυτικοί" (και οι "μετανάστες", οι "εκπατρισμένοι" κ.α.). Μαγαζιά που αρνούνται να πουλήσουν μάσκες σε δυτικούς ("μάσκες μόνο για Ταϊλανδούς"), στρατιώτες σε σημεία ελέγχου που τραμπουκίζουν όποιον δυτικό βλέπουν, αναρτήσεις στο facebook που καλούν τον κόσμο να φτιάξει σφεντόνες και να βάλει στόχο τους δυτικούς στον δρόμο... τέτοια ωραία.
Είναι αστείο. Στην ταϊλανδική γλώσσα υπάρχει η λέξη σιβιλάι. Σημαίνει "πολιτισμός" και "εκπολιτίζω". Είναι δάνειο από τα αγγλικά ("civilize"). Επί 1,5 αιώνα η ταϊλανδική μεσαία τάξη αντέγραφε και πιθήκιζε τη Δύση, ένιωθε οπισθοδρομική μπροστά της, λάτρευε οτιδήποτε δυτικό. Μέχρι και λέξη έφτιαξε για την ανωτερότητα της Δύσης. Τώρα, πρώτη φορά που η Δύση αρχίζει να γίνεται απεχθής (ανάραγια, το αντίθετο του σιβιλάι, ας πούμε "βάρβαρος", "άξεστος", "απολίτιστος").
εκεί στο νότο, εκεί που κλήρωσε ο έρωτας στο λόττο
O ταϊλανδικός νότος, η περιοχή που η χώρα γειτνιάζει με Μαλαισία, είναι στην πίσω πλευρά του φεγγαριού. Δεν ακούτε πολλά γι' αυτόν, όμως το αίμα εκεί χύνεται τακτικά. Επί έναν αιώνα καταπιεσμένοι μουσουλμάνοι από τις βουδιστικές χούντες και ημιχούντες κυβερνήσεις της Ταϊλάνδης, φτιάξαν αντάρτικες ομάδες και γίναν σκληροπυρηνικοί. Απέναντί τους, στρατιωτικοί που, υπό επιφάσεις, ελέγχουν τοπικές επιχειρήσεις, μπουρδέλα και διάφορα λαθρεμπόρια στα σύνορα, φαύλοι κύκλοι ασχήμιας και αίματος... άστα να παν.
Μια κατάσταση που κανείς δεν έχει 100% δίκιο και το περισσότερο άδικο το έχουν οι στρατιωτικοί. Βγαίνεις στον δρόμο και δεν ξέρεις αν θα σκάσει βόμβα δίπλα σου ή αν θα στην πέσουν ένοπλοι (οι οποίοι μπορεί να είναι η επίσημη αστυνομία ή ο επίσημος στρατός της χώρας σου).
Δεν θέλετε να ζήτε εκεί
Περνάνε τα χρόνια και το ποίημα δε χάνει τίποτα από τη γοητεία του. Συνεχίζει να είναι το αγαπημένο μου.
είναι πιο όμορφοι οι άγνωστοι πάντα γιαλοί...
Ο ποιητής λέγεται Κώστας Χατζόπουλος (1868 - 1920), σχετικά άγνωστος ποιητής των αρχών του 20ου αιώνα. Το ποίημα, νομίζω, τυπικά τιτλοφορείται "Απλοί Τρόποι"
τι γυρεύεις; τι θέλεις; μη κι εσύ το γνωρίζεις;...
Το τραγούδι βγήκε από μόνο του μέσα σε λίγα λεπτά, όταν θέλησε να βγει. Τα λόγια στην περιγραφή του βίντεο:
Λίγη κατανόηση για τον ερμηνευτή: δεν είμαι τραγουδιστής. Είμαι απλά ένας άνθρωπος που τραγουδάει. Βοήθησε κι ο ηχολήπτης (χίλια ευχαριστώ).
Κι αν το σφάλμα είναι δικό μου, δείξτε καλοσύνη.
κι ό,τι σ' έχει μαγέψει, κι ό,τι σου 'χει γελάσει, μόνος το 'χεις κερδίσει; μοναχός ετοιμάσει;...
Το τραγούδι προστατεύεται από οινοπνευματικά δικαιώματα: επιτρέπεται η αναπαραγωγή, το κλέψιμο, η αντιγραφή, υπό τον όρο ότι θα πιείτε ένα ποτήρι στην υγειά του ποιητή και στη δική μου (για κλέψιμο θα πιείτε 2 ποτήρια και θα είναι προϊόν απόσταξης, όχι ζύμωσης)
μη θαρρείς το πανί σου πως μπορείς να βαστάξεις, όπου θέλει το κύμα μαζί του θ' αράξεις...
