Ο Ντικ ήταν ένας πολιτικός συγγραφέας, έγραψε για την εξουσία, τις αρχές καταστολής, την καταπίεση. Ο Ντικ ήταν ένας μεταφυσικός συγγραφέας, το αντικείμενο στα περισσότερα καλά έργα του ήταν, ούτε λίγο ούτε πολύ, ο ίδιος ο Θεός.
Μοιάζει δύσκολο να συμβιβαστούν αυτά τα δύο, γι' αυτό και χρειαζόμαστε ένα ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο να εντάξουμε τη θεολογία.
Το κλειδί βρίσκεται σε μία παλιά συνέντευξη του Ντικ: "Θεωρώ πως έχουμε περιορισμένη αντίληψη της ευρύτερης εικόνας. Και λόγω αυτής της περιορισμένης αντίληψης νομίζουμε ότι οι άνθρωποι κάνουν πράγματα εσκεμμένα, ότι όλοι είναι συντονισμένοι μεταξύ τους, ότι μας βάζουν στο στόχαστρο, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν μόνο κάποια patterns που πηγάζουν πέρα από τους ανθρώπους. Και σίγουρα αυτά δεν επικεντρώνονται σε μας, είναι πολύ ευρύτερα και λειτουργούν μέσω ημών".
Με άλλα λόγια, ο Ντικ έβλεπε τους ανθρώπους σαν ρινίσματα σιδήρου επάνω σε χαρτί τη στιγμή που πλησιάζει ένας μαγνήτης: όλη αυτή η μεταλλική σκόνη διατάσσεται σύμφωνα με τις δυναμικές γραμμές του πεδίου. Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι "μαγνήτες" που καθορίζουν τη ζωή των απλών ανθρώπων. Ο Θεός είναι ένας απ' αυτούς. Ένας άλλος μπορεί να είναι π.χ. η παγκόσμια οικονομία▪ όταν έγινε το μεγάλο κραχ το 1929, τα κύματα της ύφεσης έπληξαν σταδιακά εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την υφήλιο. Άλλοι τέτοιοι "μαγνήτες" είναι η κυβερνητική πολιτική, οι παγκόσμιες οικολογικές συνθήκες κ.λπ.
Με πιο απλά λόγια: ο Ντικ έγραφε για τους ανθρωπάκους, όντας ανθρωπάκος κι ο ίδιος. Το χαρακτηριστικό όλων αυτών είναι ότι πάρα πολλοί σημαντικοί παράγοντες της ζωής τους ρυθμίζονται από ευρύτερες καταστάσεις (αυτός είναι και ο ορισμός του ανθρωπάκου: κάποιος που δεν έχει έλεγχο στους σημαντικούς παράγοντες της ζωής του). Αν ο αναγνώστης εκλάβει τις θεολογικές επισημάνσεις του Ντικ με την κυριολεκτική τους έννοια, τότε δεν έχει παρά να τον θεωρήσει ως έναν ακόμα ιδιόρρυθμο μεταφυσικό συγγραφέα. Αν τις εκλάβει όμως ως την προσωπική του κωδικοποίηση για τους οδοστρωτήρες που συντρίβουν τις ζωές των απλών ανθρώπων, τότε αναδύεται ένας εντελώς διαφορετικός συγγραφέας μέσα από τα έργα του.
"Μια τυπική φάση του μικρού παιχνιδιού που παίζω με τις πανίσχυρες, άψυχες δυνάμεις της ζωής" - Philip K. Dick, Martian Time-Slip
Το Μέσο Και Ο Σκοπός
Πώς κατανοεί κάποιος ένα μυθιστόρημα -και ειδικά ένα μυθιστόρημα του PKD; Πρέπει, κατ' αρχήν, να αποφασίσει για ποιο πράγμα μιλάει αυτό, περί τίνος πρόκειται, ποιο είναι το αντικείμενό του. Η δυσκολία όμως που αντιμετωπίζει ο αναγνώστης στα έργα του Dick για να καταλήξει ως προς το τι ακριβώς διάβασε, είναι σχεδόν παροιμοιώδης. Ένας λόγος είναι ότι πολλές φορές ο συγγραφέας ξεκίνησε να γράφει έχοντας μία συγκεκριμένη ιδέα στο μυαλό του, στην πορεία όμως απορροφήθηκε από άλλες και το βιβλίο προχώρησε σε εντελώς διαφορετικές ατραπούς. Εξάλλου, όταν κάποιος γράφει με το ρυθμό των 60 σελίδων την ημέρα, όπως έκανε ο PKD, τότε οι σκέψεις του μεταφέρονται αρκετά αυθόρμητες και αλογόκριτες, και γίνεται πολύ πιθανό να μη συνειδητοποιεί ούτε ο ίδιος τι ακριβώς έβαλε επάνω στο χαρτί. Να νομίζει π.χ. ότι έγραψε ένα βιβλίο για τα ναρκωτικά, ενώ στην πραγματικότητα έγραψε κάτι διαφορετικό (βλέπε: A Scanner, Darkly). Αν ο αναγνώστης θέλει να μη χαθεί μέσα στο λαβύρινθο των ανατροπών, στην πληθώρα των στοιχείων και των απρόβλεπτων που τόσο άρεσαν στον Dick, είναι απαραίτητο να μάθει να ξεχωρίζει το μέσο από το σκοπό (ή, στην ορολογία της Επικοινωνιακής Θεωρίας, που χρησιμοποιεί ο Darko Suvin, τον "θόρυβο" από το "μήνημα" -πιστεύω πως η δική μου ορολογία είναι ευστοχότερη, γιατί τονίζει περισσότερο την εσκεμμένη χρήση των στοιχείων από το συγγραφέα).
"Η αλήθεια του Ντικ βρίσκεται στην πλοκή του" - Darko Suvin
Ένας συγγραφέας γράφει κάποιο μυθιστόρημα για να διηγηθεί κάτι. Χρησιμοποιεί λοιπόν ορισμένα στοιχεία (πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους, γεγονότα, καταστάσεις κ.λπ.) ως μέσα για να εισαγάγει/υποστηρίξει κάποια άλλα, τα οποία είναι και ο σκοπός του. Η χρήση αυτή μπορεί να μην είναι και 100% συνειδητή, ειδικά από έναν συγγραφέα όπως ο PKD. Αυτό που προτείνω, στα βήματα του Suvin, είναι πως ο καλύτερος τρόπος για να εξιχνιάσει ο αναγνώστης ένα πολύπλοκο βιβλίο, όπως τα περισσότερα που βγήκαν από τη γραφομηχανή του PKD, έγκειται στο να προβεί σε ένα διαρκές ξεσκαρτάρισμα απομονώνοντας τα στοιχεία που υπηρετούν (τα μέσα, όπως τα ονόμασα πιο πριν) από αυτά που υπηρετώνται (τους σκοπούς). Για παράδειγμα, η "πολυμορφική στολή" (scramble suit) στο Scanner είναι ξεκάθαρα ένα μέσο• ο Dick τη χρησιμοποιεί μόνο για να δημιουργήσει αυτήν την περίεργη κατάσταση όπου ο Μπομπ/Φρεντ Άρκτορ δεν ξέρει ποιος είναι η επαφή του στο αστυνομικό τμήμα, παρόλο που ήδη έχει χτίσει μία προσωπική σχέση μαζί του.
Από εκεί και πέρα, μεγάλη σημασία έχουν τα σημεία στα οποία είναι δεμένη η αφήγηση και ο συγγραφέας παρουσιάζει τα στοιχεία του με τρόπο ώστε αυτά να γίνονται πιστευτά. Αν ο αναγνώστης θέλει να διαβάσει πραγματικά ένα βιβλίο του PKD, θα πρέπει να το αποδομήσει, να το δει ως ένα συνονθύλευμα ξεχωριστών στοιχείων και να διακρίνει το ειδικό βάρος που έχουν όλα τα επιμέρους στοιχεία μέσα στην αφήγηση. Η σωστή ανάγνωση είναι μία διαδικασία σταθμίσματος. Παίρνοντας πάλι το Scanner, για παράδειγμα, ο Dick περιγράφει τόσο ζωντανά την αλλοτρίωση του Μπομπ/Φρεντ Άρκτορ, δείχνει τόσο παραστατικά το διχασμό του, ώστε το κέντρο βάρους ολόκληρου το βιβλίου μετατοπίζεται, φεύγει από τα ναρκωτικά και πηγαίνει στο σχιζοφρενικό διχασμό του ανθρωπάκου. Τα ναρκωτικά γίνονται ένα μέσο για να αναδειχθεί η αυτή κατάσταση της τέλειας αμφιβολίας.
"Η αλήθεια του Ντικ βρίσκεται στην πλοκή του" - Darko Suvin
Ένας συγγραφέας γράφει κάποιο μυθιστόρημα για να διηγηθεί κάτι. Χρησιμοποιεί λοιπόν ορισμένα στοιχεία (πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους, γεγονότα, καταστάσεις κ.λπ.) ως μέσα για να εισαγάγει/υποστηρίξει κάποια άλλα, τα οποία είναι και ο σκοπός του. Η χρήση αυτή μπορεί να μην είναι και 100% συνειδητή, ειδικά από έναν συγγραφέα όπως ο PKD. Αυτό που προτείνω, στα βήματα του Suvin, είναι πως ο καλύτερος τρόπος για να εξιχνιάσει ο αναγνώστης ένα πολύπλοκο βιβλίο, όπως τα περισσότερα που βγήκαν από τη γραφομηχανή του PKD, έγκειται στο να προβεί σε ένα διαρκές ξεσκαρτάρισμα απομονώνοντας τα στοιχεία που υπηρετούν (τα μέσα, όπως τα ονόμασα πιο πριν) από αυτά που υπηρετώνται (τους σκοπούς). Για παράδειγμα, η "πολυμορφική στολή" (scramble suit) στο Scanner είναι ξεκάθαρα ένα μέσο• ο Dick τη χρησιμοποιεί μόνο για να δημιουργήσει αυτήν την περίεργη κατάσταση όπου ο Μπομπ/Φρεντ Άρκτορ δεν ξέρει ποιος είναι η επαφή του στο αστυνομικό τμήμα, παρόλο που ήδη έχει χτίσει μία προσωπική σχέση μαζί του.
Από εκεί και πέρα, μεγάλη σημασία έχουν τα σημεία στα οποία είναι δεμένη η αφήγηση και ο συγγραφέας παρουσιάζει τα στοιχεία του με τρόπο ώστε αυτά να γίνονται πιστευτά. Αν ο αναγνώστης θέλει να διαβάσει πραγματικά ένα βιβλίο του PKD, θα πρέπει να το αποδομήσει, να το δει ως ένα συνονθύλευμα ξεχωριστών στοιχείων και να διακρίνει το ειδικό βάρος που έχουν όλα τα επιμέρους στοιχεία μέσα στην αφήγηση. Η σωστή ανάγνωση είναι μία διαδικασία σταθμίσματος. Παίρνοντας πάλι το Scanner, για παράδειγμα, ο Dick περιγράφει τόσο ζωντανά την αλλοτρίωση του Μπομπ/Φρεντ Άρκτορ, δείχνει τόσο παραστατικά το διχασμό του, ώστε το κέντρο βάρους ολόκληρου το βιβλίου μετατοπίζεται, φεύγει από τα ναρκωτικά και πηγαίνει στο σχιζοφρενικό διχασμό του ανθρωπάκου. Τα ναρκωτικά γίνονται ένα μέσο για να αναδειχθεί η αυτή κατάσταση της τέλειας αμφιβολίας.
"Πολλές από τις ιστορίες και τα μυθιστορήματά μου έχουν να κάνουν με ψυχωτικές καταστάσεις ή με καταστάσεις που προκαλούνται από ναρκωτικά. Τα χρησιμοποιώ αυτά ως μέσο" - Philip D. Dick
Είπαν:
Ένας σχιζοφρενικός ονόματι Philip K. Dick έκανε συγγραφική καριέρα με τις παραισθήσεις του για το σύμπαν.
Ένα σχιζοφρενικό σύμπαν έκανε τις παραισθήσεις του άνθρωπο, ο οποίος πήρε το όνομα Philip K. Dick.
Ένα παραισθησιογόνο θέλησε να κάνει συγγραφική καριέρα και μετέτρεψε τον Philip K. Dick σε ένα ολόκληρο σύμπαν.
Μία παραίσθηση με το όνομα Philip K. Dick έκανε τη συγγραφική καριέρα της σύμπαν.
Ένας φίλιππος έκανε τις σχιζοφρενικές του παραισθήσεις άνθρωπο ονόματι Σύμπαν K. Dick [Patrick Deese]
Ο Ντικ γράφει για την πραγματικότητα και την τρέλα, το χρόνο και το θάνατο, την αμαρτία και τη λύτρωση [Ursula Le Guin]
Ο συγγραφέας X μπορεί να πουλήσει 500.000 αντίτυπα. Όλοι αυτοί οι 500.000 αναγνώστες θα σκεφτούν, ωραίο βιβλίο. Μου άρεσε. Θα διαβάσω και το επόμενό του. Και 40.000 αναγνώστες μπορεί να διαβάσουν ένα βιβλίο του Phil Dick, μετά όμως να βροντοφωνάξουν για την απίστευτη επιρροή που είχε επάνω τους αυτό το βιβλίο, τόσο διανοητικά όσο και συναισθηματικά [Russ Galen, ατζέντης του Philip K. Dick]
Ο πιο αστείος και τρομακτικός συνάμα συγγραφέας ΕΦ της εποχής του [Εγκυκλοπαίδια της Επιστημονικής Φαντασίας]
Οι κόσμοι μέσα στους οποίους κινούνται οι ήρωες του Philip Dick, αναθεωρούνται ή ακυρώνονται απροειδοποίητα. Η πραγματικότητα είναι τόσο αξιόπιστη σχεδόν όσο και οι υποσχέσεις ενός πολιτικού [Roger Zelazny]
'Μαύρη ΕΦ' -αν υπάρχει τέτοιο πράγμα, τότε ο Philip K. Dick είναι ο Pirantello, ο Beckett και ο Pinter της [Harlan Ellison]
Ήταν συναρπαστικός, όπως και τα βιβλία του. Και όσο πιο πολύ μεγάλωνε, τόσο περισσότερο έμοιαζε με τα βιβλία του. Ο Phil ζούσε σε πολλές πραγματικότητες [Robert Anton Wilson]
Ήσυχα κι αθόρυβα, ο Ντικ έγραψε σοβαρά μυθιστορήματα σε δημοφιλή μορφή και δεν υπάρχει άλλος μεγαλύτερος έπαινος [Michael Moorcock]
Ο Ντικ είναι "μηχανή καταστροφής των τειχών". Οπου τείχος μπορεί να είναι ο διπλανός σου, εσύ ο ίδιος, ο θεός που πιστεύεις, η διαδρομή που κάνεις κάθε πρωί. [Mystic]
Ta καλά βιβλία του Philip K. Dick περιγράφουν πάντα ένα μέλλον ταυτόχρονα αναγνωρίσημο και αδιανόητο [The New York Times]
Ο αγαπημένος μου συγγραφέας [Fay Weldon, βρετανή συγγραφέας]
Περισσότερο από κάθε άλλο συγγραφέα ΕΦ, ο κ. Dick μάς βάζει μέσα στο μυαλό των ανθρώπων [Wall Street Journal]
Στα έργα του Ντικ δεν υπάρχουν ηρωικές πράξεις, υπάρχουν όμως ήρωες [Ursula Le Guin]
Αυτό που υπήρξε ο Kafka για το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, υπήρξε ο Philip K. Dick για το δεύτερο [Art Spiegelman]
Ο πιο λαμπρός συγγραφέας ΕΦ κάθε πλανήτη [Περιοδικό Rolling Stone]
Κανένας άλλος συγγραφέας της γενιάς του δεν είχε τόσο δυνατή παρουσία στη σκέψη μας. Άφησε τη σφραγίδα του όχι μόνο στη μνήμη αλλά και στη φαντασία μας. [Brian Aldiss]
Ένα σχιζοφρενικό σύμπαν έκανε τις παραισθήσεις του άνθρωπο, ο οποίος πήρε το όνομα Philip K. Dick.
Ένα παραισθησιογόνο θέλησε να κάνει συγγραφική καριέρα και μετέτρεψε τον Philip K. Dick σε ένα ολόκληρο σύμπαν.
Μία παραίσθηση με το όνομα Philip K. Dick έκανε τη συγγραφική καριέρα της σύμπαν.
Ένας φίλιππος έκανε τις σχιζοφρενικές του παραισθήσεις άνθρωπο ονόματι Σύμπαν K. Dick [Patrick Deese]
Ο Ντικ γράφει για την πραγματικότητα και την τρέλα, το χρόνο και το θάνατο, την αμαρτία και τη λύτρωση [Ursula Le Guin]
Ο συγγραφέας X μπορεί να πουλήσει 500.000 αντίτυπα. Όλοι αυτοί οι 500.000 αναγνώστες θα σκεφτούν, ωραίο βιβλίο. Μου άρεσε. Θα διαβάσω και το επόμενό του. Και 40.000 αναγνώστες μπορεί να διαβάσουν ένα βιβλίο του Phil Dick, μετά όμως να βροντοφωνάξουν για την απίστευτη επιρροή που είχε επάνω τους αυτό το βιβλίο, τόσο διανοητικά όσο και συναισθηματικά [Russ Galen, ατζέντης του Philip K. Dick]
Ο πιο αστείος και τρομακτικός συνάμα συγγραφέας ΕΦ της εποχής του [Εγκυκλοπαίδια της Επιστημονικής Φαντασίας]
Οι κόσμοι μέσα στους οποίους κινούνται οι ήρωες του Philip Dick, αναθεωρούνται ή ακυρώνονται απροειδοποίητα. Η πραγματικότητα είναι τόσο αξιόπιστη σχεδόν όσο και οι υποσχέσεις ενός πολιτικού [Roger Zelazny]
'Μαύρη ΕΦ' -αν υπάρχει τέτοιο πράγμα, τότε ο Philip K. Dick είναι ο Pirantello, ο Beckett και ο Pinter της [Harlan Ellison]
Ήταν συναρπαστικός, όπως και τα βιβλία του. Και όσο πιο πολύ μεγάλωνε, τόσο περισσότερο έμοιαζε με τα βιβλία του. Ο Phil ζούσε σε πολλές πραγματικότητες [Robert Anton Wilson]
Ήσυχα κι αθόρυβα, ο Ντικ έγραψε σοβαρά μυθιστορήματα σε δημοφιλή μορφή και δεν υπάρχει άλλος μεγαλύτερος έπαινος [Michael Moorcock]
Ο Ντικ είναι "μηχανή καταστροφής των τειχών". Οπου τείχος μπορεί να είναι ο διπλανός σου, εσύ ο ίδιος, ο θεός που πιστεύεις, η διαδρομή που κάνεις κάθε πρωί. [Mystic]
Ta καλά βιβλία του Philip K. Dick περιγράφουν πάντα ένα μέλλον ταυτόχρονα αναγνωρίσημο και αδιανόητο [The New York Times]
Ο αγαπημένος μου συγγραφέας [Fay Weldon, βρετανή συγγραφέας]
Περισσότερο από κάθε άλλο συγγραφέα ΕΦ, ο κ. Dick μάς βάζει μέσα στο μυαλό των ανθρώπων [Wall Street Journal]
Στα έργα του Ντικ δεν υπάρχουν ηρωικές πράξεις, υπάρχουν όμως ήρωες [Ursula Le Guin]
Αυτό που υπήρξε ο Kafka για το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, υπήρξε ο Philip K. Dick για το δεύτερο [Art Spiegelman]
Ο πιο λαμπρός συγγραφέας ΕΦ κάθε πλανήτη [Περιοδικό Rolling Stone]
Κανένας άλλος συγγραφέας της γενιάς του δεν είχε τόσο δυνατή παρουσία στη σκέψη μας. Άφησε τη σφραγίδα του όχι μόνο στη μνήμη αλλά και στη φαντασία μας. [Brian Aldiss]
Είπε:
Η πραγματικότητα είναι αυτό που δεν εξαφανίζεται όταν σταματάς να το πιστεύεις
~
Αν νομίζεις πως αυτός ο κόσμος είναι κακός, πού να δεις και κάποιους άλλους...
~
Αν νομίζεις πως αυτός ο κόσμος είναι κακός, πού να δεις και κάποιους άλλους...
~
Θέλω να γράψω για τους ανθρώπους που αγαπώ και να τους τοποθετήσω μέσα στους φανταστικούς κόσμους που έχω στο μυαλό μου. Όχι μέσα στον κόσμο που ζούμε, αυτός δεν ανταποκρίνεται στις αξίες μου. Εντάξει, ξέρω, είμαι εκτός τόπου, θα έπρεπε να αναθεωρήσω τις αξίες μου. Θα έπρεπε να παραδεχτώ την πραγματικότητα. Όμως ποτέ δεν παραδέχτηκα την πραγματικότητα κι αυτό είναι η ΕΦ. Αν θέλετε να παραδεχτείτε την πραγματικότητα, διαβάστε Φίλιπ Ροθ, διαβάστε τους καθιερωμένους συγγραφείς των φιλολογικών κύκλων της Νέας Υόρκης που γράφουνε μπεστ-σέλλερ
~
Ο μέσος Αμερικάνος πάσχει από δύο πλάνες: πρώτον ότι ο Θεός είναι νεκρός, δεύτερον ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις μάρκες των τσιγάρων
~
Ασχολούμαι κυρίως με το ερώτημα: "Τι είναι πραγματικότητα;". Πολλές από τις ιστορίες και τα μυθιστορήματά μου έχουν να κάνουν με ψυχωτικές καταστάσεις ή με καταστάσεις που προκαλούνται από ναρκωτικά. Τα χρησιμοποιώ αυτά ως μέσο για να δείξω την έννοια του πολυ-σύμπαντος
~
Ασχολούμαι κυρίως με το ερώτημα: "Τι είναι πραγματικότητα;". Πολλές από τις ιστορίες και τα μυθιστορήματά μου έχουν να κάνουν με ψυχωτικές καταστάσεις ή με καταστάσεις που προκαλούνται από ναρκωτικά. Τα χρησιμοποιώ αυτά ως μέσο για να δείξω την έννοια του πολυ-σύμπαντος
~
Μην προσπαθείς να λύσεις σοβαρά προβλήματα μέσ' στα μαύρα μεσάνυχτα
~
Κάποιοι μου έχουν πει ότι το κάθε τι για μένα, κάθε πλευρά της ζωής μου, του ψυχικού μου κόσμου, των εμπειριών, των ονείρων και των φόβων μου, περιγράφεται μέσα στα γραπτά μου▪ ότι μπορεί κάποιος να με καταλάβει μελετώντας το έργο μου. Απολύτως αληθινό.
~
Είμαι ένα ζωντανό ζώο δεμένο σε μία θνήσκουσα ψυχή
~
Τα ναρκωτικά δεν είναι αρρώστια, είναι απόφαση, όπως είναι απόφαση να περάσεις το δρόμο όταν τρέχουν αυτοκίνητα. Δεν το αποκαλείς αυτό αρρώστια αλλά εσφαλμένη κρίση
~
Οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, και λυπάμαι που το λέω, πραγματικά δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για την επιστήμη επειδή η σχετική μας γνώση είναι περιορισμένη και εκλαϊκευμένη▪ όσο δε για τη φαντασία μας… συνήθως είναι φριχτή.
~
Έχω πολύ θυμό μέσα μου. Πάντα είχα. Την περασμένη εβδομάδα ο γιατρός μου είπε ότι παρουσιάζω πάλι υψηλή πίεση, τώρα μοιάζει να υπάρχουν και καρδιακές επιπλοκές. Τα πήρα στο κρανίο. Ο θάνατος με οργίζει. Τα βάσανα των ανθρώπων και των ζώων με οργίζουν
~
~
Οι θεοί καταστρέφουν ό,τι υποπίπτει στην αντίληψή τους. Να είσαι ταπεινός και θα διαφύγεις από τη ζήλια τους [Ο Άνθρωπος Στο Ψηλό Κάστρο]
~
Το βασικό εργαλείο για τη χειραγώγηση της πραγματικότητας είναι η χειραγώγηση των λέξεων. Αν μπορείς να ελέγξεις το νόημα των λέξεων, τότε μπορείς να ελέγξεις και αυτούς που χρησιμοποιούνε τις λέξεις [Πώς Να Φτιάξετε Ένα Σύμπαν Που Δε Θα Διαλυθεί Σε Δύο Ημέρες]
~
Το βασικό εργαλείο για τη χειραγώγηση της πραγματικότητας είναι η χειραγώγηση των λέξεων. Αν μπορείς να ελέγξεις το νόημα των λέξεων, τότε μπορείς να ελέγξεις και αυτούς που χρησιμοποιούνε τις λέξεις [Πώς Να Φτιάξετε Ένα Σύμπαν Που Δε Θα Διαλυθεί Σε Δύο Ημέρες]
~
Μερικές φορές, η τρέλα είναι η κατάλληλη αντίδραση στην πραγματικότητα [VALIS]
~
1) Αυτοί που συμφωνούν μαζί σου είναι τρελοί
2) Αυτοί που δε συμφωνούν μαζί σου είναι στην εξουσία [VALIS]
~
Μερικές φορές, η τρέλα είναι η κατάλληλη αντίδραση στην πραγματικότητα [VALIS]
~
1) Αυτοί που συμφωνούν μαζί σου είναι τρελοί
2) Αυτοί που δε συμφωνούν μαζί σου είναι στην εξουσία [VALIS]
~
Ο άνθρωπος και ο κόσμος είναι αμοιβαίως δηλητηριώδεις [VALIS]
~
Όταν πολεμάς την Αυτοκρατορία, μολύνεσαι από την παραφροσύνη της. Αυτό κι αν είναι παράδοξο. Όποιος καταβάλλει ένα τμήμα της Αυτοκρατορίας, γίνεται ο ίδιος η Αυτοκρατορία. Γιατί αυτή πολλαπλασιάζεται σαν ιός, επιβάλλει τη μορφή της στον εχθρό της. Γίνεται ο εχθρός της [VALIS]
Όταν πολεμάς την Αυτοκρατορία, μολύνεσαι από την παραφροσύνη της. Αυτό κι αν είναι παράδοξο. Όποιος καταβάλλει ένα τμήμα της Αυτοκρατορίας, γίνεται ο ίδιος η Αυτοκρατορία. Γιατί αυτή πολλαπλασιάζεται σαν ιός, επιβάλλει τη μορφή της στον εχθρό της. Γίνεται ο εχθρός της [VALIS]
~
Κανενός τα βάσανα δεν είναι για πλάκα [A Scanner Darkly]
Ubik In A Nutshell
Θεωρώ άστοχο το οπισθόφυλλο του Ubik από τις Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ. Αν έπρεπε εγώ να γράψω ένα αντίστοιχο κειμενάκι σε 150 λέξεις, θα έλεγα κάτι σαν κι αυτά:
Φανταστείτε ότι ο κόσμος αρχίζει να αποσυντίθεται. Η μηχανή βγάζει μουχλιασμένο καφέ, η κρέμα ξινίζει, τα τσιγάρα θρυμματίζονται… Κι αυτό το παγωμένο αίσθημα βαριάς κούρασης να σε διαπερνά όλο και πιο έντονα, μέχρι τα μύχια της ψυχής και του σώματός σου.
Ξέρω, όλα αυτά είναι το καθημερινό βίωμα ενός τυπικού Αθηναίου, όμως το Ubik δεν αναφέρεται στις χαρές της ελληνικής πρωτεύουσας αλλά στον ίδιο τον κόσμο• σ’ αυτό που ονομάζουμε «ζωή» ή «πραγματικότητα» και τη σχέση της με την ανθρώπινη ευτυχία. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που θέλουν αυτή τη σχέση αναπόφευκτη και πρεσβεύουν ότι κάποτε ο κόσμος θα γίνει παράδεισος (ή ότι υπήρξε κάποτε παράδεισος). Τέτοιες θεωρίες όμως δεν έχουν τίποτα να κάνουν με αυτό το αριστούργημα του Φίλιπ Ντικ. Ο κόσμος, σύμφωνα με το Ubik, έχει κατασκευαστεί ασύμβατος με την ανθρώπινη ευτυχία, όπως… ένας μουχλιασμένος καφές.
Υπάρχει άραγε σωτηρία;
Ναι, αν και είναι κρυμμένη. Μπορεί όμως να βρεθεί, αρκεί να αφουγκραστεί κάποιος τα κατάλληλα μηνύματα!
Φανταστείτε ότι ο κόσμος αρχίζει να αποσυντίθεται. Η μηχανή βγάζει μουχλιασμένο καφέ, η κρέμα ξινίζει, τα τσιγάρα θρυμματίζονται… Κι αυτό το παγωμένο αίσθημα βαριάς κούρασης να σε διαπερνά όλο και πιο έντονα, μέχρι τα μύχια της ψυχής και του σώματός σου.
Ξέρω, όλα αυτά είναι το καθημερινό βίωμα ενός τυπικού Αθηναίου, όμως το Ubik δεν αναφέρεται στις χαρές της ελληνικής πρωτεύουσας αλλά στον ίδιο τον κόσμο• σ’ αυτό που ονομάζουμε «ζωή» ή «πραγματικότητα» και τη σχέση της με την ανθρώπινη ευτυχία. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που θέλουν αυτή τη σχέση αναπόφευκτη και πρεσβεύουν ότι κάποτε ο κόσμος θα γίνει παράδεισος (ή ότι υπήρξε κάποτε παράδεισος). Τέτοιες θεωρίες όμως δεν έχουν τίποτα να κάνουν με αυτό το αριστούργημα του Φίλιπ Ντικ. Ο κόσμος, σύμφωνα με το Ubik, έχει κατασκευαστεί ασύμβατος με την ανθρώπινη ευτυχία, όπως… ένας μουχλιασμένος καφές.
Υπάρχει άραγε σωτηρία;
Ναι, αν και είναι κρυμμένη. Μπορεί όμως να βρεθεί, αρκεί να αφουγκραστεί κάποιος τα κατάλληλα μηνύματα!
Νέο Ubik - Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ
Υπέπεσε στην αντίληψή μου καινούργια έκδοση του Ubik από τις επίσης καινούργιες Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ. Το βιβλίο είναι φρεσκότατο, βγήκε από το τυπογραφείο μόλις το 2007, σε μετάφραση Τίνας Θέου και επίβλεψη Αρτέμιδος Λόη. Οι παρατηρήσεις μου:
- Θέλω να ελπίζω ότι οι Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ είναι σοβαροί επαγγελματίες που έχουν σκοπό να κάνουν σοβαρή δουλειά -σε αυτήν την περίπτωση, τους εύχομαι ό,τι καλύτερο. Ιδού και η σελίδα τους
- Το βιβλίο ανήκει στη σειρά Cult Stories των συγκεκριμένων εκδόσεων, μαζί με το Θα Φτύσω Στους Τάφους Σας του Μπόρις Βιαν και με άλλα σύγχρονα έργα μη Επιστημονικής Φαντασίας -μία μάλλον ευχάριστη έκπληξη. Είναι καιρός επιτέλους να αναδειχθεί στη χώρα μας η καλή ΕΦ, να διαδοθεί σε ένα ευρύτερο κοινό και να πάψει να συσχετίζεται με τα έργα του Steven King ή του Graham Masterton ή με τις ανωριμότητες του Fantasy (όπως επίσης είναι καιρός να εξαφανιστεί και ο υποτιμητικός όρος Παραλογοτεχνία που χρησιμοποιούσε η παλαιότερη γενιά ελλήνων συγγραφέων, μη μπορώντας να χωνέψει τις πενιχρές πωλήσεις των δικών της εμπνεύσεων και κάνοντας κρεμαστάρια ό,τι δημοφιλέστερο κυκλοφορούσε στα βιβλιοπωλεία). Τη διεύθυνση της σειράς Cult Stories έχει ο Άρης Μαραγκόπουλος, συγγραφέας και μεταφραστής.
- Το εξώφυλλο είναι μοντέρνο και πολύ καλό. Εύσημα στον Χρήστο Διαμαντίδη που το εμπνεύστηκε και το φιλοτέχνησε!
- Η μετάφραση της Τίνας Θέου δείχνει προσεγμένη και κάνει το κείμενο να ρέει όμορφα στην ανάγνωση, αν και δεν ξέρω τι ποσοστό συμμετοχής έχει η Άρτεμις Λόη σε αυτό το αποτέλεσμα. Ελπίζω να πέρασε πια ο καιρός που ο "μεταφραστής" ενός βιβλίου ΕΦ ήξερε αγγλικά σε επίπεδο Lower, ενώ ο "επιμελητής" του έκοβε από δω, έραβε από κει, προσπαθώντας να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα (Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, "μεταφράσεις" Ροζίτας Σώκου, "επιμέλειες" Μάκη Πανώριου και άλλες θλιβερές ιστορίες...). Πάντως φαίνεται ότι σίγουρα πέρασε η ρομαντική εποχή της ΕΦ στην Ελλάδα, όπου μία χούφτα τρελών προσπαθούσε -με προσωπικό κόπο, θυσίες και έξοδα- να προσφέρει στους αναγνώστες τα αριστουργήματα του Clarke, του Heinlein, του Asimov κ.α. Πλέον το πολύ σοβαρό θέμα της σοβαρής ΕΦ πρέπει να είναι δουλειά σοβαρών επαγγελματιών που να πληρώνονται σοβαρά. Ο Πανώριος, ο Μπαλάνος και τόσοι άλλοι, ήταν οι πολύτιμοι πρωτεργάτες• τώρα πρέπει να αναλάβουν οι τεχνοκράτες. Είθε!...
- Περνάμε στην γκρίνια: δε μου άρεσαν οι λέξεις "μισοζωντανός" - "μισοζωή". Η Ρένα Χατχούτ, από τη δεκαετία του '70 ακόμα και τις Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, έκανε πολύ πιο κομψή δουλειά ("ημίβιος" - "ημιζωή"). Επίσης, για άλλη μία φορά ένα έργο του PKD υποφέρει από την εσφαλμένη απόδοση γερμανικών λέξεων και ονομάτων: "Χέρμπερτ Σένχαϊτ φον Φόγκελσανγκ", όταν η σωστή προφορά είναι: "Χέρμπερτ Σένχαϊτ φον Φόγκελζανγκ". Τη στιγμή που αποδίδεις το Schönheit με βάση το άκουσμά του (δηλ. όχι με βάση την οπτική συγγένεια των λατινικών χαρακτήρων με τους αντίστοιχους ελληνικούς), γιατί δεν κάνεις το ίδιο και για το Vogelsang;
- Περνάμε στην άγρια γκρίνια. Αντιγράφω το σημείωμα του οπισθοφύλλου: Ο Φίλιπ Ντικ που είναι, κατά γενική ομολογία, ο πιο πνευματώδης συγγραφέας ιστοριών επιστημονικής φαντασίας, δεν χρειάζεται συστάσεις. Συγκαταλέγεται πλέον στους μεγάλους κλασικούς του εικοστού αιώνα. Το Ubik, μια μεταφυσική κωμωδία θανάτου και σωτηρίας της ψυχής, ψευδαίσθησης και πραγματικότητας, με ευθείες αναφορές στον κόσμο των Ιδεών του Πλάτωνα, αποτελεί ένα από τα διεθνώς αναγνωρισμένα αριστουργήματα της επιστημονικής φαντασίας.
Σ' έναν τραγελαφικό κόσμο ασύλληπτης κοινωνικής εκμετάλλευσης (όπου π.χ. κάθε φορά που ανοίγεις την πόρτα του διαμερίσματός σου ή την πόρτα του ψυγείου σου χρειάζεται να ρίχνεις το σχετικό κέρμα...!), άγριας βιοτεχνολογίας, που επιτρέπει να διατηρούνται οι εγκέφαλοι των πεθαμένων σε ειδικούς ψυκτικούς θαλάμους ως "μισοζωντανοί" (ώστε οι ζώντες συγγενείς τους να συζητάνε μαζί τους ακόμα και τη διαχείριση των οικονομικών τους...!), αστραπιαίων ταξιδιών στο διάστημα και πλήθος μεταλλαγμένων ανθρώπων, η σωτηρία της ψυχής επέρχεται μέσα από μία και μόνη δυνατότητα: συσκευασμένη σε μορφή θαυματουργού σπρέι που θεραπεύει τα πάντα, ακόμα και τον θάνατο! Κυλήστε, δάκρυά μου, είπε ο Ηλίας...
Κατ' αρχήν: το "πνευματώδης" δεν είναι ο καλύτερος τρόπος να χαρακτηρίσεις τον Dick ως συγγραφέα. Δεν είναι σφάλμα, όμως η λέξη συνήθως παραπέμπει σε χιουμοριστική γραφή, πρωτότυπες εκφράσεις, αστεϊσμούς και λογοπαίγνια -αυτό που οι Άγγλοι λένε witty ή sparkling. Ο Dick δεν ήταν δα και Marc Twain ή Oscar Wilde! Ο αναγνώστης θα έπαιρνε μία καλύτερη ιδέα για το βιβλίο, αν διάβαζε στο οπισθόφυλλο ότι ο PKD είναι ο πιο "ευφυής" ή "πρωτότυπος" ή "οξύνους" συγγραφέας ιστοριών επιστημονικής φαντασίας.
Κατά δεύτερον και σημαντικότερον: αυτό το σημείωμα δεν αποδίδει το νόημα του Ubik. Λαμβάνει τα αφηγηματικά μέσα του συγγραφέα ως σκοπούς -παρόμοια περίπτωση μ' αυτήν του Stanislaw Lem. Το Ubik δεν έχει να κάνει με τη σωτηρία της ψυχής. Ο Dick έγραφε γι' αυτήν εδώ τη ζωή που ζούμε τώρα, όχι για το τι θα κάνουμε μετά θάνατον -περισσότερα εδώ. Ούτε ήταν ο σκοπός του να περιγράψει έναν κόσμο "ασύλληπτης κοινωνικής εκμετάλλευσης". Υπήρχαν πολλοί άλλοι συγγραφείς ΕΦ που το έκαναν αυτό καλύτερα από τον Dick, ο αναγνώστης του Ubik δεν πληρώνει για να διαβάσει πόρτες που ζητάνε κέρματα και εξωτικές βιοτεχνολογικές εφαρμογές. Όχι. Το βασικό που παίρνει ο αναγνώστης από το αριστούργημα αυτό είναι μία αλληγορία της δικής του ζωής με βάση το Γνωστικιστικό μύθο, ένα μήνυμα ότι μπορεί να μη φταις εσύ για τον πόνο και τη δυστυχία σου. Ότι μπορεί να μην είσαι εσύ αυτός που αρμενίζει στραβά• ο κόσμος ο ίδιος να είναι στραβός. Μέσω του Ubik, ο Dick μάς κλείνει το μάτι και λέει: "δε ζεις πραγματικά, είσαι ζωντανός νεκρός, ο κόσμος σου είναι σάπιος και ελεγχόμενος στην παραμικρή του λεπτομέρεια, η λύτρωση όμως μπορεί να έρθει εντός του κόσμου ετούτου, οφείλει να δράσει εντός του κόσμου ετούτου".
Τέλος πάντων, τέρμα η γκρίνια! Όποιο βιβλίο και να πάρει κάποιος στα χέρια του, πάντα μπορεί να βρει πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα αν το εξετάσει ενδελεχώς: οι τρίχες γίνονται τριχιές άμα τις κοιτάς από κοντά και με την εμπάθεια ενός επαγγελματία κριτικού. Θα πρέπει να είμαστε ευγνώμωνες που κάποιοι αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί ποτέ. Εδώ βρίσκεται και το βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων ΤΟΠΟΣ:
Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου, Αρσάκειο Μέγαρο
10564 Αθήνα
Tηλ. +30 210 3221580
Fax: +30 210 3211246
bookstore@motibo.com
- Θέλω να ελπίζω ότι οι Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ είναι σοβαροί επαγγελματίες που έχουν σκοπό να κάνουν σοβαρή δουλειά -σε αυτήν την περίπτωση, τους εύχομαι ό,τι καλύτερο. Ιδού και η σελίδα τους
- Το βιβλίο ανήκει στη σειρά Cult Stories των συγκεκριμένων εκδόσεων, μαζί με το Θα Φτύσω Στους Τάφους Σας του Μπόρις Βιαν και με άλλα σύγχρονα έργα μη Επιστημονικής Φαντασίας -μία μάλλον ευχάριστη έκπληξη. Είναι καιρός επιτέλους να αναδειχθεί στη χώρα μας η καλή ΕΦ, να διαδοθεί σε ένα ευρύτερο κοινό και να πάψει να συσχετίζεται με τα έργα του Steven King ή του Graham Masterton ή με τις ανωριμότητες του Fantasy (όπως επίσης είναι καιρός να εξαφανιστεί και ο υποτιμητικός όρος Παραλογοτεχνία που χρησιμοποιούσε η παλαιότερη γενιά ελλήνων συγγραφέων, μη μπορώντας να χωνέψει τις πενιχρές πωλήσεις των δικών της εμπνεύσεων και κάνοντας κρεμαστάρια ό,τι δημοφιλέστερο κυκλοφορούσε στα βιβλιοπωλεία). Τη διεύθυνση της σειράς Cult Stories έχει ο Άρης Μαραγκόπουλος, συγγραφέας και μεταφραστής.
- Το εξώφυλλο είναι μοντέρνο και πολύ καλό. Εύσημα στον Χρήστο Διαμαντίδη που το εμπνεύστηκε και το φιλοτέχνησε!
- Η μετάφραση της Τίνας Θέου δείχνει προσεγμένη και κάνει το κείμενο να ρέει όμορφα στην ανάγνωση, αν και δεν ξέρω τι ποσοστό συμμετοχής έχει η Άρτεμις Λόη σε αυτό το αποτέλεσμα. Ελπίζω να πέρασε πια ο καιρός που ο "μεταφραστής" ενός βιβλίου ΕΦ ήξερε αγγλικά σε επίπεδο Lower, ενώ ο "επιμελητής" του έκοβε από δω, έραβε από κει, προσπαθώντας να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα (Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, "μεταφράσεις" Ροζίτας Σώκου, "επιμέλειες" Μάκη Πανώριου και άλλες θλιβερές ιστορίες...). Πάντως φαίνεται ότι σίγουρα πέρασε η ρομαντική εποχή της ΕΦ στην Ελλάδα, όπου μία χούφτα τρελών προσπαθούσε -με προσωπικό κόπο, θυσίες και έξοδα- να προσφέρει στους αναγνώστες τα αριστουργήματα του Clarke, του Heinlein, του Asimov κ.α. Πλέον το πολύ σοβαρό θέμα της σοβαρής ΕΦ πρέπει να είναι δουλειά σοβαρών επαγγελματιών που να πληρώνονται σοβαρά. Ο Πανώριος, ο Μπαλάνος και τόσοι άλλοι, ήταν οι πολύτιμοι πρωτεργάτες• τώρα πρέπει να αναλάβουν οι τεχνοκράτες. Είθε!...- Περνάμε στην γκρίνια: δε μου άρεσαν οι λέξεις "μισοζωντανός" - "μισοζωή". Η Ρένα Χατχούτ, από τη δεκαετία του '70 ακόμα και τις Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, έκανε πολύ πιο κομψή δουλειά ("ημίβιος" - "ημιζωή"). Επίσης, για άλλη μία φορά ένα έργο του PKD υποφέρει από την εσφαλμένη απόδοση γερμανικών λέξεων και ονομάτων: "Χέρμπερτ Σένχαϊτ φον Φόγκελσανγκ", όταν η σωστή προφορά είναι: "Χέρμπερτ Σένχαϊτ φον Φόγκελζανγκ". Τη στιγμή που αποδίδεις το Schönheit με βάση το άκουσμά του (δηλ. όχι με βάση την οπτική συγγένεια των λατινικών χαρακτήρων με τους αντίστοιχους ελληνικούς), γιατί δεν κάνεις το ίδιο και για το Vogelsang;
- Περνάμε στην άγρια γκρίνια. Αντιγράφω το σημείωμα του οπισθοφύλλου: Ο Φίλιπ Ντικ που είναι, κατά γενική ομολογία, ο πιο πνευματώδης συγγραφέας ιστοριών επιστημονικής φαντασίας, δεν χρειάζεται συστάσεις. Συγκαταλέγεται πλέον στους μεγάλους κλασικούς του εικοστού αιώνα. Το Ubik, μια μεταφυσική κωμωδία θανάτου και σωτηρίας της ψυχής, ψευδαίσθησης και πραγματικότητας, με ευθείες αναφορές στον κόσμο των Ιδεών του Πλάτωνα, αποτελεί ένα από τα διεθνώς αναγνωρισμένα αριστουργήματα της επιστημονικής φαντασίας.
Σ' έναν τραγελαφικό κόσμο ασύλληπτης κοινωνικής εκμετάλλευσης (όπου π.χ. κάθε φορά που ανοίγεις την πόρτα του διαμερίσματός σου ή την πόρτα του ψυγείου σου χρειάζεται να ρίχνεις το σχετικό κέρμα...!), άγριας βιοτεχνολογίας, που επιτρέπει να διατηρούνται οι εγκέφαλοι των πεθαμένων σε ειδικούς ψυκτικούς θαλάμους ως "μισοζωντανοί" (ώστε οι ζώντες συγγενείς τους να συζητάνε μαζί τους ακόμα και τη διαχείριση των οικονομικών τους...!), αστραπιαίων ταξιδιών στο διάστημα και πλήθος μεταλλαγμένων ανθρώπων, η σωτηρία της ψυχής επέρχεται μέσα από μία και μόνη δυνατότητα: συσκευασμένη σε μορφή θαυματουργού σπρέι που θεραπεύει τα πάντα, ακόμα και τον θάνατο! Κυλήστε, δάκρυά μου, είπε ο Ηλίας...
Κατ' αρχήν: το "πνευματώδης" δεν είναι ο καλύτερος τρόπος να χαρακτηρίσεις τον Dick ως συγγραφέα. Δεν είναι σφάλμα, όμως η λέξη συνήθως παραπέμπει σε χιουμοριστική γραφή, πρωτότυπες εκφράσεις, αστεϊσμούς και λογοπαίγνια -αυτό που οι Άγγλοι λένε witty ή sparkling. Ο Dick δεν ήταν δα και Marc Twain ή Oscar Wilde! Ο αναγνώστης θα έπαιρνε μία καλύτερη ιδέα για το βιβλίο, αν διάβαζε στο οπισθόφυλλο ότι ο PKD είναι ο πιο "ευφυής" ή "πρωτότυπος" ή "οξύνους" συγγραφέας ιστοριών επιστημονικής φαντασίας.
Κατά δεύτερον και σημαντικότερον: αυτό το σημείωμα δεν αποδίδει το νόημα του Ubik. Λαμβάνει τα αφηγηματικά μέσα του συγγραφέα ως σκοπούς -παρόμοια περίπτωση μ' αυτήν του Stanislaw Lem. Το Ubik δεν έχει να κάνει με τη σωτηρία της ψυχής. Ο Dick έγραφε γι' αυτήν εδώ τη ζωή που ζούμε τώρα, όχι για το τι θα κάνουμε μετά θάνατον -περισσότερα εδώ. Ούτε ήταν ο σκοπός του να περιγράψει έναν κόσμο "ασύλληπτης κοινωνικής εκμετάλλευσης". Υπήρχαν πολλοί άλλοι συγγραφείς ΕΦ που το έκαναν αυτό καλύτερα από τον Dick, ο αναγνώστης του Ubik δεν πληρώνει για να διαβάσει πόρτες που ζητάνε κέρματα και εξωτικές βιοτεχνολογικές εφαρμογές. Όχι. Το βασικό που παίρνει ο αναγνώστης από το αριστούργημα αυτό είναι μία αλληγορία της δικής του ζωής με βάση το Γνωστικιστικό μύθο, ένα μήνυμα ότι μπορεί να μη φταις εσύ για τον πόνο και τη δυστυχία σου. Ότι μπορεί να μην είσαι εσύ αυτός που αρμενίζει στραβά• ο κόσμος ο ίδιος να είναι στραβός. Μέσω του Ubik, ο Dick μάς κλείνει το μάτι και λέει: "δε ζεις πραγματικά, είσαι ζωντανός νεκρός, ο κόσμος σου είναι σάπιος και ελεγχόμενος στην παραμικρή του λεπτομέρεια, η λύτρωση όμως μπορεί να έρθει εντός του κόσμου ετούτου, οφείλει να δράσει εντός του κόσμου ετούτου".
Τέλος πάντων, τέρμα η γκρίνια! Όποιο βιβλίο και να πάρει κάποιος στα χέρια του, πάντα μπορεί να βρει πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα αν το εξετάσει ενδελεχώς: οι τρίχες γίνονται τριχιές άμα τις κοιτάς από κοντά και με την εμπάθεια ενός επαγγελματία κριτικού. Θα πρέπει να είμαστε ευγνώμωνες που κάποιοι αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί ποτέ. Εδώ βρίσκεται και το βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων ΤΟΠΟΣ:
Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου, Αρσάκειο Μέγαρο
10564 Αθήνα
Tηλ. +30 210 3221580
Fax: +30 210 3211246
bookstore@motibo.com
Τι Κατάλαβε Ο Stanislaw Lem Από Το Ubik
Βρισκόμαστε στα 1974 και ο Stanislaw Lem παρουσιάζει στο πολωνικό κοινό το βιβλίο Ubik "ενός αμερικανού συγγραφέα ονόματι Philip K. Dick" ως εξής:
Τα τηλεπαθητικά φαινόμενα στην καπιταλιστική κοινωνία τέθηκαν υπό έλεγχο και εμπορευματοποιήθηκαν, όπως όλες οι τεχνολογικές καινοτομίες. Οι επιχειρηματίες λοιπόν νοικιάζουν "τηλέπαθους" για να κλέψουν τα τεχνολογικά μυστικά των ανταγωνιστών τους, ενώ οι τελευταίοι αμύνονται ενάντια σ' αυτήν την "υπεραισθητική βιομηχανική κατασκοπεία" με τη βοήθεια "αδρανιστών", δηλ. ανθρώπων που η ψυχική τους δύναμη εξουδετερώνει το παραψυχικό πεδίο. Δημιουργούνται εξειδικευμένες εταιρείες που νοικιάζουν "τηλέπαθους" ή "αδρανιστές" με την ώρα κι ο Γκλεν Ράνσιτερ, ένας "σκληρός τύπος", είναι ιδιοκτήτης μίας τέτοιας.
Επίσης, η ιατρική επιστήμη έμαθε πώς να σταματά την αγωνία των ανθρώπων στο τελικό στάδιο της ζωής τους, χωρίς όμως να τους θεραπεύει. Οι ημίβιοι διατηρούνται σε ειδικά ιδρύματα, "μορατόρια", που κατά κάποιον τρόπο αναβάλουν τον θάνατο. Αν όμως αυτοί παρέμεναν απλώς μέσα σε κρυογονικά φέρετρα χωρίς επικοινωνία, δε θα αποτελούσαν και σπουδαία παρηγοριά για τους συγγενείς τους. Υπάρχει λοιπόν μία τεχνική που διεγείρει την εγκεφαλική δραστηριότητα αυτών των "κατεψυγμένων", ενώ ο κόσμος που εμπειριώνουν δεν είναι μέρος της πραγματικότητας αλλά ένας δημιουργημένος, φανταστικός κόσμος. Οι κανονικοί άνθρωποι λοιπόν έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με τους κατεψυγμένους χρησιμοποιώντας ένα μέσο σαν το τηλέφωνο.
(από τη φιλολογική πολωνική έκδοση Zycie Literackie, 2 Νοεμβρίου 1974)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)